دوره و شماره: دوره 8، شماره 2، تابستان 1401 
مقاله پژوهشی روانشناسی

فراتحلیل اثربخشی مداخلات انجام شده بر تفکر ارجاعی دانش‌آموزان

صفحه 73-82

https://doi.org/10.22055/jacp.2023.39477.1212

سارا کریمی، مه سیما پورشهریاری، عباس عبداللهی

چکیده این پژوهش با هدف فراتحلیل اثربخشی مداخلات انجام شده بر تفکر ارجاعی دانش‌آموزان انجام شد. جامعه آماری پژوهش، پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد، دکتری و تحقیقات چاپ شده در زمینه مداخلات در مجلات و کنفرانس‌های علمی کشور بودند که در طی ده سال گذشته (1390- 1400) در زمینه مداخله‌های آموزشی انجام شده بر تفکر ارجاعی دانش‌آموزان که حجم نمونه مناسبی داشته و از نظر روایی و اعتبار ابزار اندازه‌گیری و روش نمونه‌گیری شرایط لازم را داشته‌اند. بدین جهت 7 پژوهش که از لحاظ روش‌شناختی مورد قبول بود، انتخاب و فراتحلیل بر روی آن‌ها انجام گرفت. ابزار پژوهش عبارت از چک‌لیست فراتحلیل بود. مراحل اجرای این فراتحلیل براساس مراحل فراتحلیل هویت و کرامر بود. نتایج این فراتحلیل نشان داد که اندازه اثر مداخلات آموزشی انجام شده بر تفکر ارجاعی دانش‌آموزان نسبتاً بالای 55/0 بود. مهم‌ترین نکته این است که آموزش راهبردهای شناختی-فراشناختی بیشتر مورد توجه پژوهشگران بود و تاثیر بالایی بر کاهش تفکر ارجاعی دانش‌آموزان داشت.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

اثربخشی زوج‌درمانی دلبستگی ‌محور بر حساسیت اضطرابی و تنظیم هیجان در زنان دارای تعارض زناشویی

صفحه 83-94

https://doi.org/10.22055/jacp.2023.42828.1271

زینب خسروی، صالحه آدینه، زهره خسروی

چکیده تعارضات زناشویی از‌جمله مسائلی است که می‌تواند باعث آسیب به بنیاد خانواده شود. بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی زوج‌درمانی دلبستگی محور بر حساسیت اضطرابی و تنظیم هیجان در زنان دارای تعارض زناشویی بود. طرح پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-‌پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه زنان دارای تعارضات زناشویی مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره شهر اراک در شش‌ماهه تابستان و پاییز سال 1401 بودند که تعداد 24 نفر انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه 12 نفری آزمایش و کنترل قرار رفتند و زوج‌درمانی دلبستگی ‌محور به صورت 8 جلسه 90 دقیقه‌ای و هفته‌ای یک جلسه برای گروه‌ آزمایش برگزار شد. هم‌چنین شرکت‌کنندگان جهت بررسی تاثیر مداخله به پرسش‌نامه‌های تنظیم هیجان گروس و جان (2003) و ‌حساسیت اضطرابی فلوید و همکاران (2005) پاسخ دادند. اطلاعات نیز توسط آزمون یومن ویتنی و از طریق نرم‌افزار spss-23 مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که زوج‌درمانی دلبستگی‌محور باعث افزایش میزان بازداری هیجانی و ارزیابی مجدد (تنظیم هیجان) و کاهش نگرانی بدنی، عدم‌کنترل‌شناختی نگرانی بدنی، عدم‌کنترل‌شناختی و ترس از مشاهده (حساسیت اضطرابی) شد (05/0>P). از زوج‌درمانی دلبستگی‌محور می‌توان در زمینه کاهش تعارض زناشویی، به‌خصوص در زمینه تعارضات هیجانی و اضطرابی بهره برد و کیفیت زندگی زناشویی را افزایش داد.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

پیش‌بینی ترس از مرگ براساس سبک‌های دلبستگی ایمن و ناایمن در نوجوانان مبتلا به سرطان

صفحه 95-102

https://doi.org/10.22055/jacp.2023.43876.1297

مجتبی احمدی فارسانی، رسول حشمتی، شیما صالحی

چکیده عوامل روان‌شناختی می‌توانند در مبتلا شدن به بیماری سرطان و یا تداوم و پیامدهای این بیماری نقش مهمی ایفا کنند. پژوهش حاضر باهدف پیش‌بینی ترس از مرگ براساس سبک‌های دلبستگی ایمن و ناایمن در نوجوانان مبتلابه سرطان انجام شد. روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی هست. جامعه‌ی آماری این پژوهش را کلیه بیماران نوجوان بستری و سرپایی مبتلابه سرطان شهر اصفهان تشکیل دادند که در سال 1397 برای دریافت درمان‌های لازم به بیمارستان امید اصفهان و انجمن کنترل و پیشگیری از سرطان آلاء مراجعه کردند. نمونه پژوهش حاضر 150 نفر (65 نفر پسر و 85 نفر دختر) در نظر گرفته شد که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه نگرش به مرگ وونگ و همکاران و مقیاس دلبستگی هازن و شیور استفاده شد. داده‌های جمع‌آوری‌شده از طریق ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه به روش همزمان تحلیل شدند. نتایج نشان داد که سبک‌های دلبستگی ایمن، اجتنابی و دوسوگرا می‌توانند ترس از مرگ را در نوجوانان مبتلا به سرطان به‌صورت معنی‌داری پیش‌بینی کنند و به‌طورکلی 26 درصد از تغییرات ترس از مرگ توسط سبک‌های دلبستگی تبیین شدند. به‌طورکلی نتایج این پژوهش نشان داد که می‌توان ترس از مرگ را براساس سبک‌های دلبستگی در نوجوانان مبتلا به سرطان پیش‌بینی کرد.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

رابطه شفقت به خود و انعطاف‌پذیری شناختی با رضایت از زندگی در زنان متأهل شهر اهواز

صفحه 103-112

https://doi.org/10.22055/jacp.2023.42621.1265

فاطمه تابش، سودابه بساک نژاد، مریم خداکرمی فرد

چکیده هدف این پژوهش مطالعه‌ی رابطه‌ی شفقت به خود و انعطاف‌پذیری شناختی با رضایت از زندگی می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه زنان متاهل ساکن اهواز بوده است که از میان آن‌ها ۱۰۰ نفر با روش نمونه‌گیری غیر‌تصادفی دردسترس به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای سنجش شفقت به خود از پرسش‌نامه ریس (۲۰۱۱)، انعطاف‌پذیری‌شناختی از پرسش‌نامه دنیس و واندروال (۲۰۱۰) و برای رضایت از زندگی از پرسش‌نامه داینر (۱۹۸۵) استفاده شد. جهت تحلیل نتایج، آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون گام‌به‌گام ‌مورد استفاده قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که رضایت از زندگی با نمره کلی شفقت به خود (۵۱۶/۰r=) و انعطاف‌پذیری شناختی (۵۱۶/۰r=) رابطه مثبت و معنی‌دار دارد و این دو متغیر پیش‌بین می‌توانند ۲۶ درصد رضایت از زندگی را پیش‌بینی کنند. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که شفقت به خود و انعطاف پذیری شناختی، نقش مهمی در رضایت از زندگی دارند. به همین جهت می‌توان در برنامه‌های مهارت آموزی برای زنان متاهل، آموزش این دو مؤلفه را جهت بالا بردن سطح رضایت از زندگی در اولویت قرار داد. علاوه بر این استفاده از درمان‌های نسل سوم به میزانی که با این دو مؤلفه در ارتباط باشند تأثیر درمانی خوبی بر زنان متاهل خواهد گذاشت.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

مقایسه اثر‌بخشی آموزش خود‌متمایز‌سازی و واقعیت‌درمانی بر صمیمیت و توانایی ابراز وجود زنان متأهل

صفحه 113-124

https://doi.org/10.22055/jacp.2023.43058.1281

مهرداد ساسانی، رضا محمد زاده، مناء السادات رضوی، شیما فخری

چکیده پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثر‌بخشی آموزش خود‌متمایز‌سازی و واقعیت‌درمانی بر صمیمیت و ابراز وجود زنان متأهل انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با استفاده از طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری کلیه زنان متأهل دارای مدت ازدواج زیر 5 سال و سن بین 20 تا 40 سال شهر تبریز بودند. نمونه آماری 45 زن متأهل، که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به روش تصادفی در دو گروه آزمایش، یک گروه برای آموزش واقعیت‌درمانی و یک گروه برای آموزش خود‌متمایز‌سازی (هر گروه 15 نفر) و یک گروه گواه (15 نفر) جایگزین شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها در مرحله پیش‌آزمون-‌پس‌آزمون و پیگیری از پرسش‌نامه صمیمیت زناشویی (باگاروزی، 2001) و پرسش‌نامه ابراز وجود (گمبریل و ریچی، 1975) استفاده شد. داده‌های به‌دست آمده با روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شدند. نتایج نشان داد آموزش خود‌متمایزسازی و واقعیت‌درمانی بر صمیمیت و ابراز وجود زنان متأهل موثر است. هم‌چنین براساس نتایج بین اثر‌بخشی آموزش خود‌متمایزسازی و واقعیت‌درمانی بر صمیمیت و ابراز وجود زنان متأهل تفاوت معنی‌داری وجود ندارد. با توجه به نتایج تحقیق می‌توان بیان کرد برای افرادی که از صمیمیت و ابراز وجود کمی برخوردار هستند می‌توانند از خود‌متمایزسازی و واقعیت‌درمانی به‌عنوان روش درمانی استفاده کنند.

مقاله پژوهشی روانشناسی

تبیین اشتیاق تحصیلی بر اساس ذهن‌آگاهی و خودکارآمدی تحصیلی: مدل تحلیل مسیر

صفحه 115-134

https://doi.org/10.22055/jacp.2023.42764.1269

الهام فارسیمدان، احمد غضنفری، رضا احمدی، مریم چرامی

چکیده هدف پژوهش حاضر تبیین اشتیاق تحصیلی بر اساس ذهن‌آگاهی و خود کارامدی تحصیلی در قالب یک مدل علی بود. روش پژوهش، همبستگی و از نوع تحلیل مسیر بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهر شیراز در سال تحصیلی 1400-1401 بود که به روش نمونه گیری تصادفی خوشه­ای چند مرحله ای، تعداد 500 دانش آموز به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش عبارت بودند از: فرم کوتاه پرسش‌نامه ذهن‌آگاهی فرایبورگ والاچ و همکاران (2006)، پرسش‌نامه خودکارآمدی تحصیلی جینکس و مورگان (1999) و پرسش‌نامه اشتیاق تحصیلی گونیوس و کوزو (2015). تحلیل‌ داده­ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و AMOS انجام شد. جهت پایایی پرسش‌نامه­ها از ضریب آلفای کرانباخ استفاده شد که نتایج حاکی از پایایی مطلوب ابزارها بود. نتایج تحلیل فرضیه پژوهش نشان داد که مدل پیشنهادی برازش مناسب داشت و تاثیر ذهن‌آگاهی بر خودکارآمدی تحصیلی  و اشتیاق تحصیلی و هم‌چنین تاثیر خودکارآمدی بر اشتیاق تحصیلی مثبت و معنی‌دار بود. هم‌چنین نقش واسطه­گری خود کارامدی تحصیلی نیز معنی‌دار  بود. با توجه به نتایج پژوهش می­توان نتیجه‌ گرفت که ذهن‌آگاهی و خودکارآمدی تحصیلی از پیشایندهای مهم اشتیاق تحصیلی هستند.