دوره و شماره: دوره 10، شماره 2، تابستان 1403 
مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

اثر بخشی شفقت درمانی بر تنیدگی روانی و نشخوار فکری زنان مطلقه

صفحه 1-17

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.47475.1397

مهدیه قلی زاده، عبدالله معتمدی، فریده حسین ثابت

چکیده طلاق یکی از علل اختلالات روانی در زندگی است. زنان مطلقه معمولاً پس از طلاق با چالش‌های زیادی در زندگی مواجه می‌شوند. مطالعه حاضر با هدف درمان مؤثر با محوریت شفقت بر نشخوار فکری و استرس روانی این گروه از زنان انجام شد. روش تحقیق یک طرح آزمایشی تک موردی از نوع ABA بود. بدین منظور با توجه به معیارهای ورود و خروج، پنج زن مطلقه به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. آزمودنی‌ها در سه جلسه پایه، هشت جلسه درمانی متمرکز بر شفقت و یک جلسه پیگیری شرکت کردند. ابزارهای تحقیق شامل پرسشنامه سبک‌های پاسخ نشخوار (1991) Nolen-Hoeksema و مقیاس استرس ادراک شده کوهن (Cohen,1983) بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها به روش ترسیم تصویری، محاسبه ضریب پایایی و فرمول درصد بازیابی انجام شد. یافته‌های پژوهش نشان دادند، درمان متمرکز بر شفقت بر کاهش نشخوار فکری و تنیدگی روانی زنان مطلقه اثر معناداری دارد. پیگیری پانزده روزه نیز پایداری نتایج را تأیید کرد. نتایج پژوهش حاکی از آن بود که آموزش شفقت‌ورزی از طریق تنظیم سیستم هیجانی- شناختی افراد، آمادگی مواجهه با تجربه‌های شرم‌زا زندگی از جمله طلاق را فراهم کرده و با کاهش هیجانات منفی و خودسرزنشگری، موجب پرورش و افزایش هیجانات مثبتی همچون شفقت‌ورزی نسبت به خود و دیگران، اطمینان به خود، تحمل آشفتگی، پذیرش بدون قضاوت، توجه مستمر بر احساسات درونی و در نتیجه کاهش نشخوار فکری و تنیدگی روانی زنان مطلقه شده است. بنابراین، این درمان می‌تواند برای ارتقاء سلامت روان و بهبود تنیدگی روانی و نشخوار فکری مورد استفاده روان‌درمانگران و خانواده درمان‌گران قرار گیرد.

مقاله پژوهشی روانشناسی

رابطه انسجام، کارکرد و تاب‌آوری با طلاق عاطفی در زنان متأهل مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر اهواز

صفحه 18-28

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.45851.1343

شیما صالحی، علی کعب عمیر، علی خلفی، محمد amiri

چکیده مراکز مشاوره شهر اهواز انجام شد. پژوهش حاضر از نظر روش تحقیق، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش را همه زنان متأهل مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره شهر اهواز تشکیل داد. روش نمونه‌گیری در دسترس بود. از جامعه آماری مذکور بر اساس فرمول فیدل و تاباچنیک (2007) 106 نفر انتخاب که به لحاظ احتیاط این تعداد به 120 نفر افزایش یافت. ابزار پژوهش شامل چهار مقیاس استاندارد انسجام خانواده اولسون، پورتنر و لوی، (1985)، کارکرد خانواده تاویتیان و همکاران (1987)، تاب‌آوری کانر – دیویدسون (2003) و طلاق عاطفی گاتمن (1995) بود. برای آزمون فرضیه‌های پژوهش از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون استفاده شد. تحلیل نتایج نشان داد متغیر تاب‌آوری و عملکرد خانواده پیش‌بینی کننده معنادار طلاق عاطفی می‌باشد. متغیر انسجام نتوانست پیش‌بینی کننده معنادار طلاق عاطفی باشد. بین انسجام خانواده و مؤلفه‌های آن در زنان متأهل و طلاق عاطفی رابطه معناداری وجود دارد. بین کارکرد خانواده و طلاق عاطفی رابطه معکوس و معناداری وجود دارد و با افزایش میانگین کارکرد خانواده و مؤلفه‌های آن، میانگین طلاق عاطفی زنان متأهل کاهش می‌یابد. بین مؤلفه‌های ارتباطات خانوادگی و حمایت و تشویق خانواده با طلاق عاطفی رابطه معناداری مشاهده نشد. بین تاب‌آوری در زنان متأهل و طلاق عاطفی رابطه معکوس و معناداری وجود دارد و با افزایش میانگین تاب‌آوری، میانگین طلاق عاطفی کاهش می‌یابد.

مقاله پژوهشی روانشناسی

رابطه علی استرس ادراک شده و احساس انسجام با اضطراب کرونا با نقش میانجی امید به زندگی در پرستاران

صفحه 29-40

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.45318.1331

الهام اژدری، مریم اصفهانی اصل

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه علی استرس ادراک‌شده و احساس انسجام با اضطراب کرونا با نقش میانجی امید به زندگی در پرستاران بیمارستان‌های شهر اهواز بود. روش پژوهش حاضر به‌لحاظ هدف، کاربردی و از حیث گردآوری داده‌ها در زمره پژوهش‌های پیمایشی و به‌لحاظ ماهیت و شیوه اجرا همبستگی و به عبارت دقیق‌تر بررسی روابط علی غیرآزمایشی قرار داشت. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه پرستاران بیمارستان‌های دولتی شهر اهواز بود. که از بین آن‌ها با روش نمونه‌گیری در دسترس تعداد 200 نفر پرستار انتخاب شدند. طرح پژوهش از نوع همبستگی بود. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل‌ اضطراب بیماری کرونا (1399)، پرسش‌نامه استرس ادراک‌شده کوهن و همکاران (1983)، پرسش‌نامه احساس انسجام آنتونووسکی (1987) و پرسش‌نامه امید به‌ زندگی اشنایدر (1991) بودند. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مسیر و نرم‌افزارSPSS  و‌AMOS  نسخه23 استفاده شد. نتایج نشان داد بین استرس ادراک‌شده، احساس انسجام و امید به زندگی با اضطراب کرونا رابطه مستقیم وجود دارد و بین استرس ادراک‌شده و احساس انسجام با اضطراب کرونا از طریق امید به زندگی رابطه غیر‌مستقیم وجود دارد.
 

مقاله پژوهشی روانشناسی

شناسایی راهبردهای مقابله با نارضایتی زناشویی در زوجین رضایتمند با رویکرد تحلیل مضمون.

صفحه 41-53

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.47183.1391

جواد خدادادی سنگده، سید محمد مهدی ساداتی، ابراهیم نعیمی، سید علیرضا تحویلداری

چکیده پژوهش حاضر باهدف شناسایی راهبردهای مقابله با نارضایتی زناشویی در زوجین رضایتمند انجام شد. این پژوهش کیفی با استفاده از رویکرد تحلیل مضمونی انجام شد. جمعیت موردمطالعه پژوهش برابر است با مشارکت‌کنندگان پژوهش که زوجین رضایتمند شهر تهران و بابل در سال 1402 که ملاک ورود به پژوهش داشتند را شامل می‌شد. مشارکت‌کنندگان بر مبنای منطق نمونه‌گیری هدفمند از بین مراجعان واجد شرایط انتخاب شدند. فرایند نمونه‌گیری تا حصول اشباع نظری ادامه یافت و در نهایت 10 مشارکت‌کننده از طریق مصاحبه مورد مطالعه قرار گرفتند. تحلیل مضمونی اطلاعات نشان داد که گفتگوی تحکیم بخش، فعال‌سازی حمایت تخصصی، توسعه انطباقی خویشتن، اتخاذ باورهای سازنده تداوم‌بخش زندگی، توجه به ساختارسازی کارآمد، فعال‌سازی والدگری و توسعه نقش، فعال‌سازی تعاملات حمایتی با خانواده‌ها و تعامل سودمند با محیط فرهنگی- اجتماعی هشت راهبرد اصلی در جهت مقابله با نارضایتی زناشویی  محسوب می‌شود. توجه به راهبرد مقابله منجر به پیشگیری از نارضایتی احتمالی در زوجین دیگر می‌شود و در برنامه‌های مشاوره‌ای می‌توان از این راهبردها بهره گرفت

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

اثر بخشی "روش مرور خویشتن" بر نگرش های ناکارآمد و افسردگی در زنان مبتلا به افسردگی

صفحه 54-68

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.45488.1336

طیبه سالار، رضا پورحسین

چکیده با توجه به این که اختلال افسردگی یکی از رایج‌ترین اختلالات روانی است و نیز نقش فرایندهای شناختی در سبب‌شناسی و بروز این اختلال، این پژوهش به بررسی تأثیر روش مرور خویشتن به‌عنوان یک فن شناختی بر نگرش‌های ناکار آمد و علائم افسردگی، در زنان دارای اختلال افسردگی می‌پردازد. این پژوهش یک مداخله درمانی است که پیرو طرحی شبه آزمایشی با استفاده از پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل می‌باشد. از میان زنان مبتلا به افسردگی مراجعه کننده به یکی از کلینیک‌های شهر تهران، 26 نفر با استفاده از نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جای گرفتند. از مقیاس نگرش‌های ناکارآمد (DAS) و مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس (21 DASS) به عنوان ابزار ارزشیابی استفاده گردید. افراد گروه آزمایش در جلسات درمانی مرور خویشتن شرکت کردند؛ درحالی‌که افراد گروه کنترل در این مدت هیچ درمانی دریافت نکردند. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس (مانکوا) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج کاهش معنی‌دار نمرات نگرش‌های ناکارآمد و افسردگی گروه آزمایش را در مقایسه با نمرات گروه کنترل در پس‌آزمون نشان داد. نتایج این پژوهش نشان‌دهنده اثربخشی روش مرور خویشتن در کاهش نگرش‌های ناکارآمد و علائم افسردگی آزمودنی‌ها بود.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

اثربخشی روان درمانی مبتنی بر شناختی- رفتاری بر ترس از ارزیابی منفی و نشخوار فکری در نوجوانان دارای سندروم گوشه گیری- افسردگی

صفحه 69-84

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.46929.1381

نازنین نیک پیک، مهدی اکبری

چکیده هدف از این پژوهش بررسی تعیین اثربخشی روان‌درمانی مبتنی بر شناختی- رفتاری بر ترس از ارزیابی منفی و نشخوار فکری در نوجوانان دارای سندروم گوشه‌گیری- افسردگی شهرستان بروجرد بود. پژوهش حاضر از نوع پژوهش‌های نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. نمونه آماری پژوهش حاضر به روش نمونه‌گیری داوطلبانه تعداد 45 نفر (15 نفر گروه آزمایش یک،15 نفر گروه آزمایش دو و 15 نفر گروه کنترل) انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده‌های پژوهش از پرسشنامه استاندارد ترس از ارزیابی منفی، پرسشنامه نشخوار فکری و پرسشنامه افسردگی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌های تحلیل کواریانس صورت گرفته است. نتایج تحلیل کوواریانس چند متغیره (مانکووا) نشان داد که با کنترل پیش‌آزمون، اختلاف معناداری بین میانگین نمرات گروه‌های آزمایش و کنترل از لحاظ نمره‌ی ترس از ارزیابی منفی در پس‌آزمون وجود دارد. پس شرکت در کلاس‌های درمان شناختی رفتاری با کنترل نمره پیش‌آزمون، بر ترس از ارزیابی منفی در نوجوانان دارای سندروم گوشه‌گیر و افسرده اثربخش است. شرکت در کلاس‌های درمان شناختی رفتاری با کنترل نمره پیش‌آزمون، بر نشخوار فکری در نوجوانان دارای سندروم گوشه‌گیر و افسرده اثربخش است. درمان شناختی رفتاری بر ترس از ارزیابی منفی و نشخوار فکری در نوجوانان دارای سندروم گوشه‌گیری و افسردگی تأثیر مثبت و مستقیمی دارد.