دوره و شماره: دوره 10، شماره 1، بهار 1403 
مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

ااثربخشی توان‌بخشی شناختی بر ارتقاء توجه و حافظه در کارکنان ادارات

صفحه 1-11

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.46739.1372

معراج درخشان، مریم رامینه، حمزه کاظمیان

چکیده پؤوهش حاضر بررسی تأثیر توان‌بخشی شناختی بر ارتقاء سطوح مختلف توجه و حافظه در کارکنان ادارات شهر شیراز بود. روش پژوهش آزمایشی و طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را کارکنان سه اداره شهر شیراز در سال 1401 تشکیل دادند که از بین آن‌ها 30 نفر که نمره مطلوبی در مصاحبه سلامت روانی و شناختی به دست آوردند، از راه نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب و به شکل تصادفی در یکی از گروه‌های پژوهش گمارش شدند. برای اجرای مداخلات از پروتکل توان‌بخشی شناختی آرام و برای جمع‌آوری داده‌ها از آزمون‌های عملکرد مداوم، استروپ، توجه تقسیم شده، N-BACK و حافظه وکسلر بزرگسالان استفاده شد. ابتدا پیش‌آزمون و در پایان نیز پس‌آزمون هر کدام به مدت 40 دقیقه اجرا شد. اعضای گروه آزمایش به مدت 10 جلسه یک ساعته مداخلات توان‌بخشی شناختی دریافت کردند و اعضای گروه گواه هیچ آموزشی نگرفتند. برای تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره و تک متغیره استفاده شد و یافته‌ها نشان داد، مداخله توان‌بخشی شناختی تأثیر معناداری بر افزایش توجه پایدار و توجه انتخابی داشت اما بر توجه تقسیم شده تأثیر معناداری نداشت. همچنین تأثیر معناداری بر حافظه فعال دیداری و شنیداری داشت. با توجه به یافته‌های پژوهش می‌توان از توان‌بخشی شناختی به عنوان روشی مطلوب برای تقویت توجه و حافظه در کارکنان ادارات استفاده کرد.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

بربررسی اثربخشی آموزش غیرفعال‌سازی سبک بر اضطراب رقابت و همسال آزاری در دختران نوجوان دارای علائم اضطراب اجتماعی

صفحه 12-23

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.46311.1358

سارا کلینی، زهرا یوسفی

چکیده این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی آموزش غیرفعال سازی سبک بر اضطراب رقابت و همسال آزاری در دختران نوجوان مبتلا به علائم اضطراب اجرا شد. روش پژوهش طرح نیمه آزمایشی طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش دختران نوجوان مقطع متوسطه اول مبتلا به علائم اضطراب استان اصفهان در سال تحصیلی 1402-1401 بود. از جامعه آماری مورد اشاره 40 نفر مبتنی بر ملاک‌های ورود از طریق فراخوان به‌صورت داوطلبانه انتخاب و سپس به‌صورت تصادفی ساده در 2 گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 20 نفر) گمارده شدند. ابزارهای پژوهش عبارت بودند از: پرسشنامه اضطراب رقابت (زاغیان و همکاران، 1402) و پرسشنامه سنجش روابط نوجوانان همسال پارادا (Parada, 2006) بود. درحالی‌که گروه گواه در لیست انتظار بودند: گروه آزمایش آموزش غیرفعال سازی سبک (Absche, 2007) را طی 8 جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت کردند. داده‌های گردآوری‌شده مطالعه با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و آمار استنباطی (تحلیل کواریانس چند متغیره) تحلیل شد. محاسبات با نرم‌افزار SPSS نسخه 26 انجام شد. نتایج نشان داد که آموزش غیرفعال سازی سبک بر کاهش اضطراب رقابت و همسال آزاری در دختران نوجوان مبتلا به علائم اضطراب اثربخش است (05/0p

مقاله پژوهشی روانشناسی

تاثیر آموزش خود کنترلی بر کاهش تعارضات زناشویی و افزایش سازگاری زناشویی

صفحه 24-36

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.46735.1371

منیژه اسکندری، بدری جعفری

چکیده هدف پژوهش بررسی تأثیر آموزش خودکنترلی بر تعارضات زناشویی و سازگاری زناشویی زوجین بود. پژوهش حاضر تجربی از نوع نیمه آزمایشی با گروه آزمایش و کنترل با پیش‌آزمون- پس‌آزمون بود. نمونه مطالعه شامل 30 نفر از متأهلین شهر شیراز بود که در بهار 1396 به مراکز مشاوره مراجعه کرده بودند و به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و سپس به تصادف در دو گروه آزمایشی و کنترل گمارده شدند. هر دو گروه ابتدا به پرسشنامه‌های تعارض‌های زناشویی ثنایی و براتی و سازگاری زناشویی باسبلی و همکاران پاسخ دادند. گروه آزمایش در 10 جلسه آموزش خودکنترلی شرکت کرد، درحالی‌که گروه کنترل مداخله‌ای را دریافت نکرد. سپس دو گروه مجدداً به پرسشنامه‌های ذکر شده پاسخ دادند. داده‌ها توسط تحلیل کوواریانس یک راهه و چند متغیره مورد تحلیل قرار گرفت. تحلیل کوواریانس یک راهه نشان داد در پس‌آزمون در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل، میانگین نمرات تعارضات زناشویی به‌طور معناداری کاهش و میانگین نمرات سازگاری زناشویی به‌طور معناداری افزایش یافته است. تحلیل کوواریانس چند متغیره نشان داد در گروه آزمایش در پس‌آزمون نسبت به گروه کنترل، ابعاد تعارضات زناشویی شامل میانگین نمرات کاهش همکاری، افزایش واکنش‌های هیجانی، افزایش جلب حمایت فرزندان و کاهش ارتباط مؤثر به‌طور معناداری کاهش و ابعاد سازگاری زناشویی شامل میانگین نمرات ابعاد همفکری و توافق، رضایت و انسجام به‌طور معناداری افزایش یافته است. آموزش خودکنترلی باعث کاهش تعارضات زناشویی و افزایش سازگاری زناشویی می‌شود. 

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

روابط ساختاری اجتناب تجربی و تمایل به مصرف مواد در دانش‌آموزان: نقش میانجی افسردگی و اضطراب

صفحه 37-48

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.46650.1366

مرضیه محمدزاده، جواد خلعتبری

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی افسردگی و اضطراب در رابطه بین اجتناب تجربی و تمایل به مصرف مواد در دانش‌آموزان بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی (مدل معادلات ساختاری) بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان مدارس منطقه 5 تهران در سال تحصیلی 1402-1403 بود که از این میان 320 نفر به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه‌های تمایل مصرف مواد، پرسشنامه اضطراب و افسردگی و پرسشنامه اجتناب تجربی بود. به منظور تحلیل مدل پژوهش از مدل معادلات ساختاری استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که اجتناب تجربی و تمایل به مصرف مواد رابطه مثبت و معناداری دارد و افسردگی و اضطراب در رابطه اجتناب تجربی و تمایل به مصرف مواد نقش واسطه‌ای دارد. در مجموع نتایج نشان داد که مدل از برازش مطلوبی برخوردار بود. طبق نتایج به دست آمده، اجتناب تجربی، افسردگی و اضطراب نقش مهمی در پیش‌بینی تمایل به مصرف مواد در دانش‌آموزان دارند. بنابراین، طراحی مداخلات مبتنی بر بهبود افسردگی و اضطراب و کاهش سطوح اجتناب تجربی به عنوان مبنایی برای کاهش تمایل به مصرف مواد این گروه از افراد پیشنهاد می‌شود.
 

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

بررسی الگوی ساختاری علائم روان تنی بر اساس ناگویی هیجانی در بیماران مبتلا به سوریازیس: نقش میانجی وضعیت عاطفی منفی و حمایت اجتماعی

صفحه 49-64

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.46099.1350

زینب مختاری، منصور علی مهدی

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی الگوی ساختاری علائم روان‌تنی بر اساس ناگویی هیجانی در بیماران مبتلا به سوریازیس با نقش میانجی وضعیت عاطفی منفی و حمایت اجتماعی، انجام شد. در این پژوهش توصیفی- همبستگی 150 بیمار مبتلا به سوریازیس مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی و درمانی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان در سال 1402-1401، به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و با رضایت آگاهانه به پرسشنامه علائم روان‌تنی (PSQ-39)، پرسشنامه افسردگی، اضطراب و استرس (DASS-21)، مقیاس ناگویی هیجان تورنتو (TAS-20) و مقیاس حمایت اجتماعی (MOS-SSS)، پاسخ دادند. تحلیل داده‌ها به کمک مدل‌سازی معادلات ساختاری و تحلیل مسیر با استفاده از نرم افزار Smart-PLS ورژن 3 انجام شد. نتایج این پژوهش نشان داد ناگویی هیجانی بر وضعیت عاطفی منفی و علائم روان‌تنی اثر مستقیم معنی‌دار و مثبت داشت. همچنین، نتایج محاسبه اثرات غیرمستقیم خاص نشان داد، بین متغیرهای ناگویی هیجانی و وضعیت عاطفی منفی با نقش میانجی گر حمایت اجتماعی ادراک شده اثر غیرمستقیم معنی‌دار و معکوس وجود داشت. این نتایج برای درک آسیب‌شناسی روانی بیماران مبتلا به سوریازیس جهت تدوین برنامه‌های تشخیصی، پیشگیری و درمانی مناسب در محیط‌های بالینی و غیر بالینی به‌ویژه برای پزشکان روان‌تنی و روانشناسان بالینی، مفید است.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

تأثیر درمان شناختی-رفتاری بر کاهش باورهای غیرمنطقی و افسردگی در بیماران بند 2 سرطان سینه در شهر اهواز

صفحه 65-76

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.24323.1407

افضل هوشمند

چکیده پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر درمان شناختی-رفتاری بر کاهش باورهای غیرمنطقی و افسردگی در بیماران بند 2 سرطان سینه در شهر اهواز انجام گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه بیماران بند 2 سرطان سینه شهر اهواز در سال 1394 می‌باشد. نمونه مورد نظر با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده 24 نفر در دو گروه آزمایشی و گواه ( 12 نفر گروه آزمایش و 12 نفر گروه گواه ) قرار گرفتند. روش این پژوهش، نیمه آزمایشی و از نوع پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه است. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش پرسشنامه باورهای غیرمنطقی جونز و پرسشنامه افسردگی بک بود. نتایج پژوهش نشان دادند که درمان شناختی رفتاری با توجه به میانگین باورهای غیرمنطقی بیماران مبتلا به سرطان سینه گروه آزمایش نسبت به میانگین گروه گواه، موجب کاهش باورهای غیرمنطقی گروه آزمایش شده است. درمان شناختی رفتاری با توجه به میانگین افسردگی بیماران مبتلا به سرطان سینه گروه آزمایش نسبت به میانگین گروه گواه، موجب کاهش افسردگی گروه آزمایش شده است.