دوره و شماره: دوره 9، شماره 2، تابستان 1402 
مقاله پژوهشی روانشناسی

نقش استرس ادراک‌شده، ترومای دوران کودکی، انگیزه‌های بین فردی و حمایت اجتماعی ادراک‌شده در پیش‌بینی لغزش افراد وابسته به مواد افیونی

صفحه 1-18

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.46286.1355

زهرا احمدی، پریناز سادات سجادیان

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی نقش استرس ادراک‌شده، ترومای دوران کودکی، انگیزه‌های بین فردی و حمایت اجتماعی ادراک‌شده در پیش‌بینی لغزش افراد وابسته به مواد افیونی مراجعه‌کننده به مراکز ترک اعتیاد بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه افراد مراجعه‌کننده به مراکز ترک اعتیاد شهر اصفهان در سال 1401 بود. نمونه آماری شامل 130 نفر که به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش مقیاس تنیدگی ادراک‌شده؛ پرسشنامه ترومای دوران کودکی؛ پرسشنامه انگیزه‌های بین فردی مرتبط با آسیب و مقیاس حمایت اجتماعی ادراک‌شده بود. داده‌ها توسط نرم‌افزار SPSS-25 تجزیه‌وتحلیل شد. نشان داد که بین استرس ادراک‌شده (419/0=β)، ترومای کودکی (207/0=β)، انگیزه‌های بین فردی (212/0-=β) و حمایت اجتماعی ادراک شده (185/0-=β) با لغزش افراد وابسته به مواد افیونی مراجعه‌کننده به مراکز ترک اعتیاد شهر اصفهان رابطه معنی‌داری وجود دارد (05/0>p). همچنین داده‌های این پژوهش نشان داد که حدود 1/31 درصد از تغییرات در لغزش افراد وابسته به مواد افیونی توسط استرس ادراک شده (6/17 درصد)، حمایت اجتماعی ادراک شده (6/9 درصد) و انگیزه‌های بین فردی (9/3 درصد) قابل تبیین است. با آموزش راهبردهای کاهش استرس، کاهش هیجانات ناشی از ترومای کودکی، آموزش راهبردهای بخشش و گسترش شبکه‌های حمایت اجتماعی در مراکز درمانی می‌توان از لغزش افراد وابسته به مواد افیونی مراجعه‌کننده به مراکز ترک اعتیاد جلوگیری کرد.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

اثر بخشی آموزش شکوفایی بر هیجان‌های مثبت، روابط، احساس معنی، پیشرفت و مجذوبیت در کارکنان زن دانشگاه شهید چمران اهواز

صفحه 19-28

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.21591.1266

سارا آزادی

چکیده هدف از پژوهش حاضر تعیین اثر بخشی آموزش شکوفایی بر هیجان‌های مثبت، روابط، احساس معنی، پیشرفت و مجذوبیت در کارکنان زن دانشگاه شهید چمران اهواز می‌باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه کارکنان زن دانشگاه شهید چمران اهواز بود. از این جامعه تعداد 40 نفر به صورت تصادفی انتخاب و سپس به دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. به منظور نیل به اهداف پژوهش از طرح آزمایشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل استفاده شد. ابزار پژوهش پرسشنامه شکوفایی بود که بر روی هر دو گروه اجرا شد و سپس کاربندی آزمایشی آموزش شکوفایی در طی 10 جلسه بر روی گروه آزمایش اجرا و بعد از اتمام جلسات پس‌آزمون برای هر دو گروه ارائه شد. پس از آن برای تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل واریانس چندمتغیری به کمک نرم‌افزار SPSSV20 استفاده شد. نتایج نشان داد آموزش شکوفایی در همه متغیرهای پژوهش بین دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معنی‌داری ایجاد کرده است (01/0>P). بر اساس نتایج حاصل از این پژوهش می‌توان گفت آموزش شکوفایی بر هیجان‌های مثبت، احساس معنی، پیشرفت و مجذوبیت اثربخش بوده و می‌توان از این آموزش جهت ارتقای مثبت‌نگری در افراد استفاده کرد.
 

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

پپیش‌بینی پایبندی دینی بر اساس سبک‌های هویت دانشجویان دختر: نقش میانجی ابعاد کارکرد خانواده

صفحه 29-40

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.46287.1356

مریم صیاد شیرازی، ناعمه نوری

چکیده چکیده
هدف پژوهش حاضر پیش‌بینی پایبندی دینی بر اساس سبک‌های هویت با نقش میانجی ابعاد کارکرد خانواده دانشجویان دختر بود. روش پژوهش‌، همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه پژوهش، تمامی دانشجویان دانشگاه الزهراء(س) در حال تحصیل سال ۱۴۰۲-۱۴۰۱ بودند، که 318 نفر از آنان با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و با استفاده از فرمول کوکران، انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها، از پرسشنامه‌های پایبندی دینی (جان‌بزرگی، 1388)، سبک هویت (برزونسکی، 1992) و سنجش ابعاد کارکرد خانواده (ثنایی و همکاران، 1396) و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها، از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲6 و نرم‌افزار AMOS 26 استفاده شد. تأثیر مستقیم سبک‌های هویت اطلاعاتی بر کارکرد خانواده و پایبندی دینی معنادار نبود (05/0<p)، اما تأثیر مستقیم سبک هویت هنجاری بر کارکرد خانواده و تأثیر مستقیم سبک هویت هنجاری بر پایبندی دینی معنادار بود. همچنین، تأثیر مستقیم کارکرد خانواده بر پایبندی دینی نیز معنادار بود و پایبندی دینی از طریق سبک‌های هویت هنجاری، اجتنابی، و تعهد به صورت غیرمستقیم تأثیر داشت (01/0≥P). تحلیل مسیر نیز نقش واسطه‌ای ابعاد کارکرد خانواده در ارتباط بین سبک‌های هویت و پایبندی دینی را تأیید کرد. این مطالعه نشان داد که تعامل بین سبک‌های هویت و پایبندی دینی توسط نقش واسطه‌ای از ابعاد کارکرد خانواده تقویت می‌شود، که این نشان‌دهنده تأثیر مهم نقش‌های فرد در خانواده و تعاملات خانوادگی بر تعهدات دینی و پایبندی به دین فرد دارد.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

علل کودک‌آزاری در مادران دارای سابقه کودک‌آزاری از دید متخصصین اورژانس اجتماعی: یک مطالعه کیفی

صفحه 41-52

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.46337.1360

محمود مرادی، زهرا یوسفی، منصوره بهرامی پور

چکیده کودک‌آزاری توسط والدین پدیده‌ای بسیار دردناک برای کودک و جامعه است که محیط خانواده را به فضایی غیرقابل اعتماد برای کودکان تبدیل می‌کند. هدف از این پژوهش، بررسی علل کودک‌آزاری در مادران دارای سابقه کودک‌آزاری بر اساس نظر متخصصین مراکز اورژانس اجتماعی در شهر اصفهان بود. جامعه این پژوهش متخصصین شاغل در بخش‌های اورژانس اجتماعی و مراکز بهداشتی درمانی در سال 1401 بود. روش انتخاب شرکت‌کنندگان به شیوه‌ی هدف‌مند از بین پرسنل شاغل در مراکز اورژانس اجتماعی بود. ملاک تعداد شرکت کنندگان بر اساس رعایت اصل اشباع داده‌ها بود. روش گردآوری داده ها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود که حاوی سؤالات مرتبط با تجربه متخصصین در زمینه عوامل مرتبط با کودک‌آزاری بود. داده‌های حاصل از مصاحبه به روش تحلیل مضمون شبکه‌ای کلارک و براون  (2019) تحلیل شد. نتایج نشان داد عوامل کودک‌آزاری در مادران شامل سه مقوله اصلی؛ علل کودک‌محور)علل مربوط به سلامتی و رشد کودک و نحوه پذیرش کودک در خانواده)، علل خانواده‌محور (علل اجتماعی اقتصادی در خانواده  و آسیب های شخصی و روانی در خانواده) و علل جامعه‍محور( علل مربوط به قانون و برنامه‌ریزی و  علل مربوبط به فرهنگ و هنجارهای جامعه) بود. با توجه به نتایج حاصل می‌توان نتیجه گرفت که برای پیشگیری از کودک‌آزاری باید علل سه گانه کودک محور، خانواده محور و جامعه محور را به عنوان عوامل اصلی مدنظر قرار داده و راهبردهای پیشگیرانه کودک آزاری بر اساس این عوامل طراحی شود.  کودک‌آزاری، تحلیل کیفی، تحلیل مضمون

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

عوامل درون‌فردی و بین‌فردی مؤثر بر عاطفه روزانه؛ مطالعه زنان افسرده

صفحه 53-65

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.45442.1334

زهرا صیفی کار

چکیده هدف پژوهش حاضر، مطالعه عوامل درون‌فردی بین‌فردی موثر بر عاطفه منفی با توجه به سازه‌های دل‌بستگی محور بود. به همین منظور پاسخگویی همسران و ترس از شفقت وارد این مطالعه شدند. نمونه این پژوهش 21 زن با نشانه‌های افسردگی بودند که از طریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌های این پژوهش در 24 نوبت از طریق پرس‌لاین به دست آمدند و در نرم افزار spss-26 تحلیل آماری شدند. تحلیل همبستگی نشان داد که دل‌بستگی اضطرابی با حالت ترس از شفقت به دیگران رابطه معنادار و معکوس دارد. همچنین نتایج نشان داد که حالت پاسخگویی ادراک‌شده از همسر با تغییرات معکوس عاطفه منفی همراه است و تغییر در حالات ترس از شفقت با تغییرات مستقیم عاطفه منفی همراه است. با توجه به نتایج، توجه ویژه به سازه‌های دلبستگی محور در تبیین عواطف منفی و اختلالات خلقی مفید به نظر می‌رسد. همچنین در طراحی مداخلات بالینی در افسردگی زنان، می‌توان از عوامل فردی و بین‌فردی یادشده بهره جست.
 

بررسی رابطه بین استرس، رضایت زناشویی و سلامت روانی با تعدیل‌گری تاب‌آوری در زنان دارای کودکان با معلویت ذهنی و جسمی در شهرستان مسجد سلیمان

https://doi.org/10.22055/jacp.2023.20191

افسانه قاسمی، عبدالکاظم نیسی

چکیده پژوهش حاضر به منظور بررسی رابطه بین استرس و رضایت زناشویی و سلامت روانی با تعدیل‌گری تاب‌آوری در زنان دارای کودکان با معلویت ذهنی و جسمی در شهرستان مسجد سلیمان انجام گرفت. جامعه­ی آماری این پژوهش شامل زنان کودک دارای معلولیت ذهنی و جسمی در زنان شهرستان مسجد سلیمان می­باشد. که 100 نفر از این افراد به عنوان نمونه به روش نمونه­گیری دردسترس و هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش، پرسشنامه­ی تاب­آوری کانر و دیویدسون (2003)، پرسشنامه استرس کوهن و همکاران (1983)، پرسشنامه سلامت روان (GHQ-28) و پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ اولسون (1989) بودند. تحلیل نتایج با استفاده از نرم­افزار SPSS-21 انجام گرفت. برای آزمون فرضیه­های پژوهش از روش همبستگی ساده و رگرسیون تعدیل­گر استفاده شد. نتایج نشان داد که بین استرس و سلامت روان رابطه منفی وجود دارد و بین رضایت زناشویی و سلامت روان رابطه مثبت وجود دارد. نتایج رگرسیون تعدیل­گر نشان داد که تاب‌آوری رابطه­ی بین استرس با سلامت روان را تعدیل می‌کند، اما تاب­آوری رابطه­ی بین رضایت زناشویی و سلامت روان را تعدیل نمی­کند.