دوره و شماره: دوره 9، شماره 1، بهار 1402 
مقاله پژوهشی روانشناسی

بررسی نقش واسطه ای سبک های تفکر در بین جهت گیری ارتباطی خانواده و سلامت روان

صفحه 1-11

https://doi.org/10.22055/jacp.2023.43557.1290

معراج درخشان، محسن علی زاده، محمدباقر ریحانی، رقیه زارعی

چکیده هدف این پژوهش، بررسی پیشایندهای اجتماعی و فردی سلامت روان در قالب یک مدل علی بود. روش پژوهش از نوع همبستگی و تحلیل مسیر بود. شرکت کنندگان پژوهش 295 نفر از دانشجویان دختر و پسر دانشگاه شیراز بودند که از راه نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده پژوهش، پرسشنامه جهت‌گیری ارتباطی خانواده فیتزپاتریک و ریچی (1994)، مقیاس سبک‌های تفکر استرنبرگ (1997) و مقیاس سلامت روان گلدبرگ (1972) بودند. برای بررسی روایی مقیاس‌ها از روش تحلیل عامل و برای سنجش پایایی از آلفای کرانباخ استفاده گردید که نتایج حاکی از روایی و پایایی قابل قبول مقیاس‌ها بود. به منظور بررسی مدل پژوهش از تحلیل مسیر با استفاده از نرم افزار ایموس استفاده شد. یافته‌ها نشان داد، جهت‌گیری گفت و شنود هم به صورت مستقیم (009/0=P) و هم با واسطه‌گری سبک تفکر قانون‌گذارانه (002/0=P)، سبک تفکر اجرایی (0001/0=P) و سبک تفکر قضاوتی (0001/0=P) توانست پیش‌بین معنادار سلامت‌روان باشد. جهت‌گیری همنوایی نیز هم به صورت مستقیم (01/0=P) و هم با واسطه‌گری سبک تفکر قضاوتی (006/0=P) توانست پیش‌بین معنادار سلامت‌روان باشد. نتیجه‌گیری: به طور کلی می‌توان نتیجه گرفت که جهت‌گیری‌های ارتباطی خانواده و سبک-های تفکر دو مورد از عوامل اصلی برای بررسی سلامت‌روان می‌باشند.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

اثربخشی رنگ‌آمیزی درمانی به روش طرح های ماندالا بر کنترل فکر و اضطراب یادگیری دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه اول شهر اهواز

صفحه 12-22

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.47016.1383

حسن جرفی

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی رنگ‌آمیزی درمانی به روش طرح های ماندالا بر کنترل فکر و اضطراب یادگیری می‌باشد. طرح پژوهش آزمایشی و از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه آزمایش و کنترل می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه اول در شهر اهواز که از بین آن‌ها تعداد 35 نفر از دانش‌آموزانی که در پرسشنامه اضطراب یادگیری (فریدمن و بنداس-جاکوب، 1997) نمره بالاتر از نقطه برش کسب کرده بودند به صورت تصادفی انتخاب و به همین روش در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. در مرحله بعد از هر دو گروه در ابتدا پیش‌آزمون به عمل آمد و آزمودنی‌ها پرسشنامه کنترل فکر (ولز و دیویس، 1994) را تکمیل نمودند. سپس آزمودنی‌های گروه آزمایش در معرض مداخله (رنگ‌آمیزی ماندالا) قرار گرفتند اما آزمودنی‌های گروه کنترل هیچگونه مداخله‌ای دریافت نکردند. پس از پایان مداخلات بار دیگر از هر دو گروه پس‌آزمون به عمل آمد. داده‌ها با روش تحلیل کوواریانس چند متغیری و تحلیل کوواریانس تک متغیری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که رنگ‌آمیزی ماندالا بر کنترل فکر و کاهش اضطراب یادگیری دانش‌آموزان اثر معنی‌دار دارد.

مقاله پژوهشی روانشناسی

بررسی الگوی ساختاری اشیاق تحصیلی بر اساس نیازهای بنیادین روانشناختی: نقش میانجی ارزش ذاتی تکلیف

صفحه 23-33

https://doi.org/10.22055/jacp.2023.43713.1292

الهام فارسیمدان، رضا احمدی، احمد غضنفری، مریم چرامی

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی الگوی ساختاری اشتیاق تحصیلی بر اساس نیازهای بنیادین روان شناختی با میانجی گری ارزش ذاتی تکلیف بود. روش پژوهش، همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر شیراز در سال تحصیلی 1400-1401 بود که به روش نمونه گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله ای، تعداد 245 دانش آموز به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش عبارت بودند از: پرسشنامه نیازهای بنیادی روانشناختی لاگاردیا و همکاران (2000)، پرسشنامه ارزش تکلیف پینتریچ و همکاران (1991) و پرسشنامه اشتیاق تحصیلی گونیوس و کوزو (2015). تحلیل‌ داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهایSPSS و AMOS و با روش تحلیل مسیر انجام شد. نتایج تحلیل نشان داد که مدل پیشنهادی برازش مناسب داشت و تاثیر نیازهای بنیادین روان شناختی بر ارزش ذاتی تکلیف و اشتیاق تحصیلی و همچنین تاثیر ارزش ذاتی تکلیف بر اشتیاق تحصیلی مثبت و معنادار بود. همچنین نقش واسطه‌گری ارزش ذاتی تکلیف نیز معنادار بود. با توجه به نتایج پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که نیازهای بنیادین روان شناختی از طریق ارزش ذاتی تکلیف، از عوامل تاثیرگذار بر اشتیاق تحصیلی هستند .

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

روان درمانی و عدم صداقت مراجعین؛ مطالعه پدیدارشناسانه از مراجعین

صفحه 34-46

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.45135.1322

حسین علی پور، مهدی اکبری

چکیده پژوهش حاضر با هدف شناسایی مصادیق عدم صداقت روان‌درمانی از دیدگاه مراجع در سال 1402 انجام شد. روش مورداستفاده در این پژوهش، کیفی از نوع پدیدارشناسی توصیفی است. جامعه‌ی آماری این پژوهش شامل همه‌ی مراجعین مراکز مشاوره شهر آمل در سال 1402 بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری غیر احتمالی داوطلبانه در این پژوهش شرکت داشتند. پژوهشگر با مصاحبه با 19 مراجع به اشباع اطلاعاتی رسید و 4 مصاحبه‌ی دیگر با مراجعین انجام گرفت که درمجموع 23 نفر مراجع نمونه این مطالعه را تشکیل دادند که برای گردآوری اطلاعات از پروتکل مصاحبه‌ی نیمه ساختاریافته‌ی 3 سؤالی استفاده ‌شده است. برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از روش پدیدارشناسی توصیفی هفت مرحله‌ای کولایزی استفاده شده است. یافته‌ها نشان داد عدم صداقت در اتاق درمان اجتناب‌ناپذیر است و دلایل عدم صداقت مراجعین شامل دلایل فردی ازجمله؛ تجارب جنسی و خطاهای شناختی و دلایل برون فردی ازجمله؛ تجارب خانوادگی، تجارب زیسته در جامعه و واکنش درمانگر می‌باشد. نتایج نشان داد بازگو کردن برخی از موضوعات برای مراجعین دشوار است و بیشترآن‌ها حداقل یک موضوع را از درمانگر خود پنهان کردند. مراجعین احتمال قضاوت شدن از سوی درمانگر، عدم اعتماد به رازداری درمانگر و اجتناب از تجربه احساس شرم را علت عدم صداقت بیان کردند.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

پیش‌بینی احساس تنهایی بر اساس سبک‌های دلبستگی در افراد با تجربه سوگ رمانتیک

صفحه 47-56

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.46600.1365

رسول حشمتی، رویا فتحعلی زاده، مجتبی احمدی فارسانی

چکیده هدف: پژوهش حاضر باهدف پیش‌بینی احساس تنهایی بر اساس سبک‌های دلبستگی در افراد با تجربه سوگ رمانتیک انجام شد.
روش: پژوهش حاضر از نوع تحقیقات توصیفی- همبستگی و مقطعی است. در راستای هدف پژوهش از جامعه دانشجویان دانشگاه تبریز تعداد 800 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شد که بعد از تکمیل پرسشنامه نشانگان ضربه عشق، 219 نفر که نمره آن‌ها یک انحراف معیار بالاتر از میانگین بودند به‌عنوان نمونه اصلی پژوهش انتخاب شدند و پرسشنامه‌های دلبستگی کولینز و رید و امونز و احساس تنهایی اجتماعی و عاطفی بزرگ‌سالان دی توماسو و همکاران را پر کردند؛ داده‌های جمع‌آوری‌شده از طریق ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه به روش همزمان تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که سبک‌های دلبستگی ایمن، اجتنابی و دوسوگرا می‌توانند احساس تنهایی را در افراد با تجربه سوگ رمانتیک به‌صورت معنی‌داری پیش‌بینی کنند و به‌طورکلی 32 درصد از تغییرات احساس تنهایی توسط سبک‌های دلبستگی تبیین شدند.
نتیجه‌گیری: با مشخص شدن نقش سبک‌های دلبستگی در پیش‌بینی میزان احساس تنهایی می‌توان گفت که مداخلات لازم جهت تغییر سبک‌های دلبستگی ناایمن به سمت ایمن می‌تواند احساس تنهایی را کاهش دهد و در ارتقاء سلامت روان افراد با تجربه سوگ رمانتیک، اثر مثبت قابل‌ملاحظه‌ای بر جای بگذارد.

مقاله پژوهشی روانشناسی

اثربخشی برنامه سازگاری با خانواده همسر مبتنی بر نظریه قرانی سهم گذاری در ارتقای رضایت زناشویی: مطالعه تک آزمودنی

صفحه 57-72

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.45098.1321

کوثر دهدست، مژگان امید بخش، فاطمه قهرمانی مطلق

چکیده پژوهش حاضر در سال 1401 باهدف بررسی اثربخشی برنامه مداخلاتی سازگاری با خانواده همسر مبتنی بر نظریه اسلامی سهم‌گذاری در ارتقای رضایت زناشویی انجام شد. روش پژوهش، شبه آزمایشی و با ساختار طرح تک آزمودنی بود. گروه نمونه متشکل از 3 نفر، به روش نمونه‌گیری هدفمند، از میان زنان متأهل ساکن در منطقه 5 تهران انتخاب شدند که تعارض با خانواده همسر را تجربه کرده و ملاک‌های ورود به تحقیق را داشتند، انتخاب شدند. آزمودنی‌ها 11 جلسه‌ی یک‌ساعته تحت آموزش‌های مشاوره‌ای برنامه سازگاری با خانواده همسر مبتنی بر رویکرد سهم‌گذاری قرار گرفتند و پرسشنامه اندازه‌گیری رضایت زناشویی انریچ سه مرتبه پیش از اجرای مداخله (خط پایه) و در جلسات پنجم و یازدهم تکمیل گردید. درنهایت تحلیل داده‌ها از طریق شاخص تغییر پایا و درصد بهبود انجام شد. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که مداخلات درمانی حل تعارضات با خانواده همسر مبتنی بر رویکرد سهم‌گذاری، بر اساس پژوهش دهدست (1400) بر رضایت زناشویی و خرده مقیاس‌های آن اثربخشی بوده؛ به‌طوری‌که در خرده مقیاس‌های موضوعات شخصی، ارتباط زناشویی و حل تعارض، معنادار، اما برای دو خرده مقیاس ازدواج و فرزندان و اوقات فراغت اگرچه ازلحاظ آماری نتایج معنادار نبود، اما درصد بهبودی ازلحاظ بالینی نتایج اثربخشی را نشان می‌داد . درمجموع نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که بهره-گیری از برنامه مشاوره‌ای سازگاری با خانواده همسر مبتنی بر رویکرد سهم‌گذاری که متناسب بافرهنگ‌ ایرانی- اسلامی تدارک دیده‌شده است، می‌تواند در قبال زوجینی که با مشکل عدم سازگاری از خانواده همسر و متعاقباً کاهش رضایت زناشویی سروکار دارند، توسط متخصصین و مشاورین خانواده بکار گرفته شود