دوره و شماره: دوره 9، شماره 3، پاییز 1402 
مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

اثربخشی طرحواره درمانی بر اضطراب اجتماعی، ترس از ارزیابی منفی و شرم از تفسیر بدن در دختران مبتلا به اختلال بدریخت انگاری بدن

صفحه 1-14

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.47198.1392

افسانه فروهر مقام، سیدعلی آل یاسین

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر اضطراب اجتماعی، ترس از ارزیابی منفی و شرم از تفسیر بدن در دختران مبتلا به اختلال بدریخت انگاری بدن بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه است. جامعه آماری پژوهش شامل دختران نوجوان مبتلا به اختلال بدریخت انگاری بدن شهر قم در بازه زمانی سال 1402 بود که به با استفاده از روش نمونه‌گیری غیرتصادفی در دسترس 30 نفر از دختران نوجوان انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گواه (15نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش، 10 جلسه طرحواره درمانی گروهی به صورت 1 جلسه در هفته و هر جلسه به مدت 2 ساعت، به عنوان مداخله درمانی دریافت نمودند. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه اضطراب اجتماعی نوجوانان لاجرکا (1999)، پرسشنامه ترس از ارزیابی منفی لری (1983) و پرسشنامه شرم از تفسیر بدن دورات و همکاران (2014) استفاده شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و تحلیل کوواریانس انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد که آموزش طرحواره درمانی بر اضطراب اجتماعی (35/0)، ترس از ارزیابی منفی (53/0) و شرم از تفسیر بدن (30/0) در دختران مبتلا به اختلال بدریخت انگاری بدن اثربخش بوده است. با توجه به یافته‌های این پژوهش می‌توان از طرحواره درمانی به عنوان یک راهبرد درمانی جهت کاهش اضطراب اجتماعی، ترس از ارزیابی منفی و شرم از تفسیر بدن در دختران مبتلا به اختلال بدریخت انگاری بدن استفاده کرد.

مقاله پژوهشی روانشناسی

بررسی اثربخشی خانواده‌درمانی مبتنی بر دلبستگی بر تحمل پریشانی، خود تمایزیافتگی و ناگویی خلقی

صفحه 15-28

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.46532.1364

معصومه قنواتی، رضا جوهری فرد، پروین احتشام زاده

چکیده چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی خانواده‌درمانی مبتنی بر دلبستگی بر تحمل پریشانی هیجانی، خود تمایزیافتگی و ناگویی خلقی نوجوانان دختر مبتلا به اختلالات روان‌تنی بود. این مطالعه از نوع طرح‌های آزمایشی با پیش‌آزمون -پس‌آزمون همراه با گروه کنترل است. گروه نمونه‌ی این پژوهش را نوجوانان 14 تا 18 سال شهر اهواز بودند که به مراکز مشاوره و روان‌درمانی این شهر مراجعه کرده و دارای ملاک‌های اختلالات روان‌تنی بودند که تعداد 40 نفر به صورت تصادفی انتخاب و در دو گروه 20 نفری آزمایش و کنترل به صورت تصادفی انتخاب شدند. هر دو گروه بر اساس پرسشنامه‌های تحمل پریشانی سیمونز و گاهر (2005)، تمایزیافتگی خود اسکوورون و فریدلندر (1998) و ناگویی خلقی بگبی و همکاران (1994) مورد آزمون قرار گرفتند و سپس برای گروه آزمایش پروتکل ده جلسه‌ای خانواده‌درمانی مبتنی بر دلبستگی ارائه شد و در این مدت گروه گواه هیچ‌گونه آموزشی نکردند. با کنترل پس‌آزمون با توجه به میانگین تحمل پریشانی، خود تمایزیافتگی و ناگویی خلقی روش خانواده‌درمانی مبتنی بر دلبستگی موجب کاهش میزان این متغیرها گردیده است و در گروه گواه تغییری ایجاد نشده است بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت که مداخله‌ی خانواده‌درمانی مبتنی بر دلبستگی موجب کاهش هیجانات منفی پریشانی هیجانی و ناگویی خلقی و همچنین افزایش توانایی‌های روانی مانند خودتمایزیافتگی شده است.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

بررسی و مقایسه ویژگی‌های شخصیتی و سلامت روان در افراد دارای اختلال هویت جنسی و افراد بهنجار

صفحه 29-40

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.46922.1378

آفرین زنگنه

چکیده این پژوهش با هدف بررسی و مقایسه ویژگی‌های شخصیتی سلامت روان در افراد دارای اختلال هویت جنسی و افراد بهنجار انجام شده است. حجم نمونه شامل 80 نفر،40 نفر (20 نفر زن،20 نفر مرد) از افراد دارای اختلال هویت جنسی و 40 نفر از افراد بهنجار (20 نفر زن،20 نفر مرد) می‌باشد که به ترتیب به روش نمونه‌گیری غیر تصادفی هدف‌دار و در دسترس انتخاب شده‌اند. جهت جمع‌آوری داده‌ها از دو پرسشنامه ویژگی‌های شخصیتی و سلامت روان استفاده شد. نتایج تحقیق با استفاده از تحلیل واریانس چند متغیری نشان داد که بین ویژگی‌های شخصیتی و سلامت روان در افراد دارای اختلال هویت جنسی و افراد بهنجار تفاوت معنی‌داری وجود دارد. بین افراد دارای اختلال هویت جنسی و افراد بهنجار از نظر شاخص روان آزرده‌گرایی (01/0>‌P)‌، برونگرایی (01/0>‌P)‌، موافق بودن (01/0> P)‌،  با وجدان بودن (006/0> P)‌، اضطراب (01/0> P)‌، حساسیت بین‌فردی (01/0> P)‌،  افسردگی (01/0>‌P)‌،  و اندیشه‌سازی پارانویید (01/0> P)‌ تفاوت معنی‌دار مشاهده شد اما از لحاظ گشودگی (دلپذیر بودن)، روان‌پریشی، وسواس و اجبار، هراس، جسمانی‌سازی و خصومت تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد.

مقاله پژوهشی روانشناسی

مقایسه ارتباط مادر- کودک، خودکارآمدی والدینی، استرس ادراک‌شده و رضایت از زندگی در مادران دارای کودک مبتلا به دیابت و مادران کودک عادی

صفحه 41-54

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.47418.1396

مرضیه قایدی

چکیده هدف از پژوهش حاضر مقایسه ارتباط مادر- کودک، خودکارآمدی والدینی، استرس ادراک‌شده و رضایت از زندگی در مادران دارای کودک مبتلا به دیابت و مادران کودک عادی بود. این پژوهش از نوع علی – مقایسه‌ای و جامعه آماری شامل کلیه مادران دارای کودک مبتلا به دیابت و مادران کودک عادی شهر شیراز در سه ماهه نخست سال 1402 بود. نمونه آماری شامل دو گروه 50 نفری از مادران دارای کودک مبتلا به دیابت و مادران کودک عادی، که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های ارتباط مادر- کودک لانگ، خودکارآمدی والدینی سامانی و قدر قدر و استرس ادراک‌شده کوهن، رضایت از زندگی داینر بود. یافته‌ها نشان داد که میانگین ارتباط مادر- کودک و رضایت از زندگی در مادران کودک عادی بالاتر است. از نظر خودکارآمدی بین دو گروه مادران تفاوت معناداری وجود ندارد و مادران دارای کودک مبتلا به دیابت استرس ادراک‌شده بیشتری نسبت به مادران کودک عادی دارند.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

اثربخشی برنامه‌ی یکپارچه درمان فراتشخیصی بر نظم‌جویی هیجان و کیفیت ارتباطات خانوادگی نوجوانان دختر 12 تا 15 سال وابسته به بازی‌های ویدئویی آنلاین

صفحه 55-70

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.47149.1389

سمیرا نادرزاده، اقبال زارعی، حمید حقیقی

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامۀ یکپارچه درمان فراتشخیصی بر نظم‌جویی هیجان و کیفیت ارتباطات خانوادگی نوجوانان دختر 12 تا 15 سال وابسته به بازی های ویدئویی آنلاین بود. این پژوهش با روش نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون– پس‌آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دوماهه انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه‌ی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه اول شهر بندرعباس در سال تحصیلی 1402-1401 بود. از بین جامعه آماری تعداد 34 دانش‌آموز به‌صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه گمارش شدند. شرکت‌کنندگان به پرسشنامه اعتیاد به بازی های آنلاین وانگ و چانگ (2009)، فرم کوتاه پرسشنامۀ نظم جویی شناختی هیجان (CERQ-P-short) و پرسشنامۀ کیفیت ارتباطات خانوادگی (سمنانی 1400) پاسخ دادند و گروه آزمایش تحت مداخله فراتشخیصی، به‌صورت گروهی در 8 جلسه 90 دقیقه‌ای قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس با اندازه‌گیری مکرر توسط نرم‌افزار آماری SPSS-24 مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که برنامۀ یکپارچه فراتشخیصی بر نظم جویی هیجان (01/0>P؛ 81/0=Eta؛ 93/132=F)  و کیفیت ارتباطات خانوادگی (01/0>P؛ 84/0=Eta؛ 18/170=F)  نوجوانان دختر وابسته به بازی های ویدئویی آنلاین در مرحله پیش­آزمون تا مرحله پیگیری تأثیر داشته است. بر اساس یافته‌های حاصل از پژوهش حاضر، برنامۀ یکپارچه درمان فراتشخیصی می‌تواند به‌عنوان روشی مؤثر در جهت بهبود نظم جویی هیجان و کیفیت ارتباطات خانوادگی مورد استفاده قرار گیرد.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت به خود بر مدیریت عواطف و تاب‌آوری زنان متأهل دارای طلاق عاطفی مراجعه‌کننده به مراکز روان‌شناختی شهر اندیمشک

صفحه 70-80

https://doi.org/10.22055/jacp.2024.45317.1330

مریم اصفهانی اصل

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت به خود بر مدیریت عواطف و تاب‌آوری زنان متأهل دارای طلاق عاطفی مراجعه‌کننده به مراکز روان‌شناختی شهر اندیمشک بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه زنان با طلاق عاطفی مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره شهر اندیمشک در سال 1402 بود. نمونه تحقیق به صورت در دسترس از بین مراجعه‌کنندگان به مراکز انتخاب شد. از داوطلبان حاضر به همکاری20 نفر زن با توجه به شرایط ورود انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شد. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل: پرسشنامه تاب‌آوری کانر و دیویدسون (2003)، پرسشنامه مدیریت عواطف ویلیامز (۱۹۹7) و مداخله درمان متمرکز بر شفقت به خود (راسل کولتز و همکاران، ۲۰۱۶) بودند. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل کوواریانس و نرم‌افزارspss‌ استفاده شد. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد آموزش شفقت به خود بر مدیریت عواطف و تاب‌آوری زنان با طلاق عاطفی مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره شهر اندیمشک مؤثر است.بنابراین می‌توان گفت آموزش شفقت به خود  مدیریت عواطف و تاب‌آوری در زنان با طلاق عاطفی را افزایش می‌دهد .