دوره و شماره: دوره 2، شماره 1، بهار 1395، صفحه 1-110 
مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

مقایسه علایم اختلالات برونی‌سازی شده (بیش‌فعالی-کاستی توجه، بی‌اعتنایی/ نافرمانی مقابله‌ای و سلوک) در کودکان بی‌سرپرست و دو والد

صفحه 1-14

https://doi.org/10.22055/jacp.2017.16502.1004

سعید آریاپوران، الهام ندیمی، جواد کریمی

چکیده کودکان بی‌سرپرست از مشکلات روانشناختی زیادی در رنج هستند. هدف پژوهش حاضر بررسی مقایسه‌ی علایم اختلالات برون‌سازی شده (بیش‌فعالی-کاستی توجه، بی‌اعتنایی/نافرمانی مقابله‌ای و سلوک) در کودکان بی‌سرپرست و دووالد بود. به همین منظور، 49 نفر از کودکان بی‌سرپرست و 49 نفر کودک دارای دو والد از شهرستان کرمانشاه با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. کودکان هر دو گروه از نظر سن و جنس با همدیگر همتا شدند. روش تحقیق علی- مقایسه‌ای بود. برای جمع‌آوری داده‌ها، از پرسشنامه‌ی نشانه‌های مرضی کودک-4 استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل واریانس چندمتغیری استفاده شد. نتایج نشان داد که میانگین علایم بیش‌فعالی بدون کاستی توجه، بی‌اعتنایی/نافرمانی مقابله‌ای و اختلال سلوک در کودکان بی‌سرپرست بیشتر از کودکان دارای دو والد بوده است (0.05<P). نتایج تلویحات مهمی در توجه به درمان‌ها و آموزش‌های روانشناختی برای کاهش علایم اختلالات روانشناختی در کودکان بی‌سرپرست دارد.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی چک لیست تنظیم هیجانی کودکان و نوجوانان

صفحه 15-34

https://doi.org/10.22055/jacp.2017.18725.1023

نسرین اسماعیلیان، محسن دهقانی، صادق فلاح

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی چک لیست تنظیم هیجانی کودکان و نوجوانان انجام شد. برای این منظور 271 دانش‌آموز (121 دختر و 150 پسر) با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای از مدارس شهر تهران انتخاب شدند و به چک لیست تنظیم هیجانی پاسخ دادند. به دلیل برازش نشدن مدل تحلیل عاملی تأییدی، داده‌ها مورد تحلیل عاملی اکتشافی قرار گرفت. نتایج نشان داد که فرم فارسی چک لیست تنظیم هیجانی کودکان و نوجوانان دارای 20 آیتم، و پنج عامل است. اعتبار محتوا با بررسی همبستگی این چک لیست با پرسشنامه‌های اضطراب، خشم و افسردگی کودکان تأیید شد. برای بررسی پایایی چک لیست تنظیم هیجانی نیز از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد.نتایج نشان داد که پرسشنامه مذکور از اعتبار و پایایی مطلوبی در جمعیت کودکان و نوجوانان ایرانی برخوردار است و می‌توان از آن به‌عنوان یک ابزار مناسب برای اندازه‌گیری تنظیم هیجانی در پژوهش‌ها استفاده کرد.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

مقایسه اثربخشی درمان ترکیبی دارو درمانی و درمان فراشناختی و درمان دارویی بر علائم افسردگی و کنترل فکر در مبتلایان به اختلال استرس پس‌آسیبی

صفحه 35-50

https://doi.org/10.22055/jacp.2017.20734.1027

محسن داداشی، سعید ممتازی، ویدا یوسفی اصل، علی اصغر اصغر نژاد فرید، بنفشه غرایی

چکیده فشار روانی پس‌آسیبی واکنش‌های حاد روان‌شناختی در برابر رویدادهای سانحه‌آمیز شدید است. درمان‌های غیردارویی خط اول درمان این اختلال در نظر گرفته می‌شود و به‌طور اساسی باید مکمل برنامه‌های درمانی بیماران مبتلا باشد. با این ‌وجود، بعضی از بیماران به درمان‌های غیردارویی پاسخ کافی نمی‌دهند و یا با علائم ناتوان‌کننده درمان را ترک می‌کنند. با این ‌حال شواهد حاکی از اثربخشی درمان‌های غیردارویی در ترکیب با دارودرمانی، هنوز کامل نیست. هدف پژوهش حاضر مقایسه کارایی و اثربخشی ترکیب دارودرمانی با درمان فراشناختی و دارودرمانی در افراد مبتلابه فشار روانی پس‌آسیبی بود. به‌منظور بررسی، شش آزمودنی (مرد) به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب ‌شده و به ‌تصادف در دو گروه جای ‌داده شدند. بررسی حاضر به روش طرح آزمایشی تک موردی و از نوع خط پایه چندگانه انجام شد. آزمودنی‌ها در مرحله‌ی پیش از درمان (خط پایه) و در طی جلسه‌های چهارم، هشتم و پس از درمان و مرحله‌ی پیگیری پرسشنامه‌های مقیاس اجرایی بالینی اختلال تنیدگی پس از ضربه (CAPS)، افسردگی بک (BDI-II)، کنترل فکر (TCQ) را تکمیل نمودند. نتایج نشان داد که هر دو روش (ترکیب دارودرمانی با درمان فراشناختی و دارودرمانی) در درمان فشار روانی پس‌آسیبی مؤثر بوده و این اثربخشی در مورد روش اول (ترکیب دارودرمانی با درمان فراشناختی) بیشتر بوده است. ترکیب دارودرمانی با درمان فراشناختی در درمان فشار روانی پس‌آسیبی می‌تواند مؤثرتر از دارودرمانی باشد

مقاله پژوهشی روانشناسی

پیش‌بینی اختلال سلوک با توجه به سبک‌های فرزند‌پروری و تعارضات خانوادگی در دانش‌آموزان دختر

صفحه 51-68

https://doi.org/10.22055/jacp.2017.17914.1014

سحر اسکندری سبزی، فریده رئیسی، داوود تقوایی

چکیده پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی اختلال سلوک براساس سبک‌های فرزند‌پروری و تعارضات خانوادگی صورت گرفت. این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر 11 تا 13 ساله مشغول به تحصیل در مدارس راهنمایی و نمونه مورد بررسی در پژوهش حاضر شامل 150 نفر از میان آنان بود که به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند که برای تعارضات والدین با پرسشنامه ادراک کودک از تعارض والدین (CPIC) و شیوه‌های فرزند‌پروری با پرسشنامه بامریند و پرسشنامه اطلاعات شخصی وودورث استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS استفاده شد و نتایج نشان داد که میانگین نمرات پاسخگویان در این متغیر برابر با 24.34 و انحراف معیار آن برابر با 11.61 بوده است. ضریب رگرسیون متغیر سبک فرزند‌پروری مستبدانه برابر با 0.39 و ضریب رگرسیون استاندارد شده برای این متغیر برابر با 0.14 برآورد شده است و که در سطح (0.50) معنادار می‌باشد. ضریب رگرسیون متغیر تعارض خانوادگی برابر با 0.39 می‌باشد. ضریب رگرسیون استاندارد شده برای این متغیر برابر با 0.43 برآورد شده است که در سطح 0.001 معنادار می‌باشد. ضریب تعیین تعدیل یافته براساس متغیر اختلال سلوک در تحلیل برابر با 0.21 یا حدود 21 درصد به‌دست آمده است. یعنی بیش از 21 درصد از تغییرات متغیر اختلال سلوک از طریق این متغیرها قابل تبیین است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که بین شیوه‌های فرزند‌پروری مستبدانه و تعارضات خانوادگی با اختلال سلوک فرزندان رابطه معنی‌دار وجود دارد.

مقاله پژوهشی روانشناسی

نقش تعدیل‌کننده هوش هیجانی در رابطه با اثر آمادگی برای اعتیاد بر مصرف مواد

صفحه 69-84

https://doi.org/10.22055/jacp.2017.13198

هاشم جبرائیلی، مجتبی حبیبی

چکیده هوش هیجانی با شناخت فرد از خویش و دیگران، ارتباط بین فردی، سازگاری و انطباق با محیط در جهت ارضای نیاز خود و انتظارات اجتماعی در ارتباط است. بنابراین می‌تواند در رابطه با اثر آمادگی برای اعتیاد بر مصرف نقش تعدیل‌کننده داشته باشد که پژوهش حاضر در قالب مدلی به بررسی این نقش پرداخت. تعداد 300 آزمودنی به شیوه نمونه‌گیری در دسترس از بین دانشجویان دانشگاه خوارزمی انتخاب و با استفاده از پرسشنامه هوش هیجانی برادبری- گریوز، پرسشنامه آمادگی برای اعتیاد و پرسشنامه محقق ساخته در مورد مصرف مواد مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده‌های بر مبنای آزمون‌های همبستگی و مدل یابی معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزارهای SPSS و EQS مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها حاکی از آن بود که بین آمادگی برای اعتیاد و مصرف مواد رابطه معنادار مثبت (0.01>r=0.28 ،P)  و بین آمادگی برای اعتیاد و هوش هیجانی رابطه معنادار منفی (0.01>r=0.44 ،P) وجود دارد. مدل پیشنهاد شده برای بررسی نقش تعدیل‌کننده هوش هیجانی در رابطه با اثر آمادگی برای اعتیاد بر مصرف مواد از برازش مطلوبی با داده‌ها (RMSEA=0.08, CFI=0.97, NFI=0.95, GFI=0.97, AGFI=0.93) برخوردار بود. گرایش به اعتیاد اثر مستقیم مثبت (0.16=β) و اثر غیرمستقیم منفی (0.06-=β) بر مصرف مواد داشت. هوش هیجانی نقش مهمی در پیشگیری از مصرف مواد ایفا می‌کند و افرادی با نمره بالا در هوش هیجانی با وجود داشتن آمادگی برای مصرف مواد و اعتیاد، به دلیل آگاهی از هیجانات خود، خود مدیریتی و مدیریت روابط و موقعیت‌های پرخطر، در عمل کمتر به مواد مصرف سوق پیدا می‌کنند.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

اثربخشی درمان تحلیل تبادلی بر صمیمیت اجتماعی و راهبردهای مقابله با فشار روانی در دانشجویان

صفحه 85-102

https://doi.org/10.22055/jacp.2017.17605.1010

مسلم سردارپور، یدالله زرگر، سودابه بساک نژاد، مهناز مهرابی زاده هنرمند

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان تحلیل تبادلی بر صمیمیت اجتماعی و راهبردهای مقابله با فشار روانی در دانشجویان پسر غیربومی دانشگاه شهید چمران اهواز بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان پسر غیربومی ساکن در خوابگاه‌های دانشگاه در سال تحصیلی 92- 1391 بود. از بین 66 نفر از کسانی که به‌صورت داوطلبانه جهت شرکت در پژوهش اعلام آمادگی کردند، 30 نفر که در مقیاس صمیمیت اجتماعی نمره پایین‌تر از یک انحراف استاندارد از میانگین کسب کرده بودند به‌عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند. این 30 نفر به‌صورت تصادفی در دو گروه 15 نفری آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش هشت جلسه درمان تحلیل تبادلی دریافت کردند. هر دو گروه در پیش‌آزمون و پس‌آزمون به مقیاس‌های صمیمیت اجتماعی میلر و راهبردهای مقابله با فشار روانی اندلر و پارکر پاسخ دادند. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نرم‌افزار SPSS انجام شد. نتایج نشان داد که درمان تحلیل تبادلی باعث افزایش صمیمیت اجتماعی وا فزایش راهبرد مقابله مسئله‌مدار و کاهش راهبردهای مقابله هیجان‌مدار و اجتناب‌مدار در مقابله با فشار روانی در گروه آزمایش شده است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که درمان تحلیل تبادلی می‌تواند به‌عنوان یک درمان مؤثر در سطح مراکز مشاوره دانشجویی جهت کمک به دانشجویان برای مقابله مؤثر با فشارهای روانی، به کار گرفته شود.