دوره و شماره: دوره 2، شماره 2، تابستان 1395، صفحه 1-114 
مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

اثر‌بخشی ‌درمان ‌مبتنی ‌بر ‌کیفیت ‌زندگی ‌بر ‌بهزیستی ‌ذهنی، ‌خودکارآمدی ‌ترک ‌مواد ‌و ‌ولع ‌مصرف ‌معتادان ‌تحت ‌درمان ‌نگهدارنده ‌متادون

صفحه 1-22

https://doi.org/10.22055/jacp.2017.17647.1011

محمد دلاور، محمد علی گودرزی، محمد وطن خواه

چکیده هدف ‌پژوهش ‌حاضر ‌بررسی ‌تأثیر ‌درمان گروهی ‌مبتنی ‌بر ‌کیفیت ‌زندگی ‌بر ‌بهزیستی ‌ذهنی، ‌خودکارآمدی ‌ترک ‌و ‌ولع ‌مصرف ‌معتادان ‌تحت ‌درمان ‌نگهدارنده ‌متادون ‌در ‌شهر ‌شیراز ‌بود. ‌طرح ‌پژوهش ‌از ‌نوع ‌نیمه ‌تجربی ‌با ‌پیش‌آزمون ‌و ‌پس‌آزمون ‌و ‌پیگیری ‌همراه ‌با ‌گروه ‌کنترل ‌بوده ‌است. ‌از ‌میان ‌کلینیک‌های ‌این ‌شهر ‌تعداد ‌دو ‌کلینیک ‌به‌‌طور ‌دسترس ‌به‌عنوان ‌نمونه ‌انتخاب ‌شدند. ‌از ‌میان ‌مراجعه‌‌کنندگان ‌به ‌این ‌کلینیک‌ها، ‌تعداد ‌45 ‌نفر ‌که ‌از ‌لحاظ ‌بهزیستی ‌ذهنی، ‌خودکارآمدی ‌ترک ‌و ‌ولع ‌مصرف ‌یک ‌انحراف ‌معیار ‌از ‌میانگین ‌کمتر ‌بودند، ‌به‌‌عنوان ‌نمونه ‌انتخاب ‌و ‌به‌‌صورت ‌تصادفی ‌در ‌دو ‌گروه ‌آزمایش ‌و ‌گواه ‌جایگزین ‌شدند. ‌گروه ‌آزمایش ‌8 ‌جلسه ‌تحت ‌درمان ‌مبتنی ‌بر ‌کیفیت ‌زندگی ‌به ‌شیوه ‌گروهی ‌اما ‌اعضای ‌گروه ‌گواه ‌هیج ‌مداخله‌ای ‌دریافت ‌نکردند. ‌ابزار‌های ‌مورد ‌استفاده ‌در ‌پژوهش ‌شامل ‌پرسشنامه‌های ‌بهزیستی ‌ذهنی، ‌خودکارآمدی ‌ترک ‌برامسون ‌و ‌ولع ‌مصرف ‌بود. ‌جهت ‌تحلیل ‌داده‌ها، ‌از ‌روش ‌تحلیل ‌کوواریانس ‌چند‌متغیری ‌استفاده ‌شد. ‌نتایج ‌نشان ‌داد ‌که ‌درمان ‌مبتنی ‌بر ‌کیفیت ‌زندگی ‌باعث ‌افزایش ‌بهزیستی ‌ذهنی، ‌خودکارآمدی ‌ترک ‌و ‌کاهش ‌ولع ‌مصرف ‌در ‌افراد ‌گروه ‌آزمایش ‌شده ‌است. نتایج نشان می‌دهد ‌‌درمان ‌مبتنی ‌بر ‌کیفیت ‌زندگی ‌که ‌از ‌ترکیب ‌روان‌شناسی ‌مثبت‌‌نگر ‌با ‌رویکرد ‌‌‌شناختی- ‌رفتاری ‌شکل ‌گرفته، ‌می‌‌تواند ‌در ‌ارتقاء ‌بهزیستی ‌ذهنی ‌و ‌خودکارآمدی ‌ترک ‌و ‌همچنین ‌کاهش ‌ولع ‌مصرف ‌افراد ‌مبتلا ‌به ‌سوء مصرف ‌مواد ‌مؤثر ‌باشد. ‌

مقاله پژوهشی روانشناسی

رابطه‌ی مقایسه‌ی اجتماعی، الگوهای ارتباطی خانواده و سبک‌های تنظیم‌شناختی هیجان با کمرویی در دانشجویان

صفحه 23-48

https://doi.org/10.22055/jacp.2017.20405.1026

بنفشه حسنوند، سمیرا رحمانی جوانمرد

چکیده هدف از این پژوهش بررسی رابطه‌ی مقایسه‌ی اجتماعی، الگوهای ارتباطی خانواده و سبک‌های تنظیم‌شناختی هیجان با کمرویی در دانشجویان بود. روش پژوهش حاضر توصیفی-همبستگی و جامعه‌ی آماری پژوهش شامل تمامی دانشجویان پیام نور واحد الشتر بود که از این میان تعداد 335 دانشجوی دختر و پسر به روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مقیاس‌های مقایسه‌ی اجتماعی، الگوهای ارتباطی خانواده، سبک‌های تنظیم‌شناختی هیجان و کمرویی جمع‌آوری و با استفاده از روش آماری ضریب همبستگی ساده و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که بین متغیرهای مقایسه‌ی اجتماعی، الگوی ارتباطی همنوایی و سبک‌های تنظیم‌شناختی هیجان غیرانطباقی رابطه‌ی مثبت و معناداری با کمرویی و بین الگوی ارتباطی گفت ‌و شنود و سبک‌های تنظیم‌شناختی هیجان انطباقی رابطه‌ی منفی و معناداری با کمرویی وجود داشت. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه به شیوه‌ی ورود نشان داد که متغیرهای مقایسه‌ی اجتماعی، الگوی ارتباطی گفت ‌و شنود و سبک‌های تنظیم‌شناختی هیجان انطباقی و غیرانطباقی در پیش‌بینی واریانس متغیر ملاک یعنی کمرویی نقش دارد که از بین آن‌ها سبک‌های تنظیم هیجان‌شناختی انطباقی از قدرت پیش‌بینی‌کنندگی قوی‌تری برخوردار است. با توجه به یافته‌های پژوهش می‌توان گفت تمرکز بر مقایسه‌ی اجتماعی، الگوی ارتباطی همنوایی و سبک‌های تنظیم‌شناختی هیجان غیرانطباقی به‌عنوان عواملی خطرساز در بروز و تداوم کمرویی می‌تواند در طراحی مداخلات پیشگیرانه کمرویی و کاهش بروز اختلالات روان‌شناختی ناشی از آن مفید باشد.

تخصصی روانشناسی بالینی

اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر افسردگی و سازگاری دختران نابینا

صفحه 49-66

https://doi.org/10.22055/jacp.2017.17310.1008

سجاد تاجور رستمی، فاطمه رحیمی خوراسگانی، ملیحه السادات کاظمی

چکیده هدف از اجرای این پژوهش بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد بر افسردگی و سازگاری دختران نابینای شهر شهرکرد بود. روش تحقیق از نوع نیمه آزمایشی (پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل) بود. جامعه‌ی آماری، کلیه‌ی دختران نابینای شهرکرد که با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس 30 نفر از آن‌ها به‌طور تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش گمارده شدند. پیش‌آزمون بر روی آزمودنی‌ها اجرا گردید و بعد از اتمام جلسات آموزشی، پس‌آزمون مجدد از دو گروه گرفته شد. ابزار پژوهش پرسشنامه‌ی سازگاری بل و مقیاس افسردگی بک می‌باشد. داده‌ها با استفاده نرم‌افزار SPSS-20 و با تحلیل کوواریانس در سطح معنی‌داری 05/0 P < تحلیل شد. نتایج نشان داد که آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد منجر به کاهش افسردگی و افزایش سازگاری دختران نابینا می‌گردد. این روش می‌تواند روشی مناسب برای کاهش افسردگی و افزایش سازگاری در دختران نابینا باشد.

تخصصی روانشناسی بالینی

پیش‌بینی‌ تعارض‌های زناشویی بر اساس سبک‌های دلبستگی، کمال‌گرایی و طرحواره‌های ناسازگار در زوجین

صفحه 67-82

https://doi.org/10.22055/jacp.2017.15206.1000

علی پولادی ریشهری، سرور خبازثابت

چکیده هدف از پژوهش حاضر پیش‌بینی تعارض‌های زناشویی بر اساس سبک‌های دلبستگی، کمال‌گرایی و طرحواره‌های ناسازگار در زوجین شهر بوشهر بود. این پژوهش از نوع توصیفی همبستگی می‌باشد. جامعه‌ی آماری پژوهش حاضر را زوجین شهر بوشهر تشکیل می‌داد. حجم نمونه شامل 100 زوج (100 نفر زن و 100 نفر مرد) بود، که از بین مراجعه‌کنندگان به مراکز مشاوره‌ای شهر بوشهر به‌طور تصادفی انتخاب شدند. ابزارهای جمع‌آوری داده‌ها عبارتند از پرسشنامه‌ی استاندارد تعارض‌های زناشویی، پرسشنامه‌ی‌ استاندارد سبک دلبستگی بزرگسالان، پرسشنامه‌ی کمال‌گرایی مثبت و منفی و پرسشنامه‌ی طرحواره‌های ناسازگار می‌باشد. تحلیل‌های آماری نشان داد که سبک‌های دلبستگی، کمال‌گرایی و طرحواره‌های ناسازگار پیش‌بینی‌کننده‌ی معنی‌داری برای تعارض‌های زناشویی زوجین می‌باشند. ضرایب همبستگی حاصل هم حاکی از این بود که سبک‌های دلبستگی بیشترین سهم را در تعارض‌های زناشویی زوجین داشته است. همچنین بین سبک‌های دلبستگی و تعارض‌های زناشویی زوجین رابطه‌ی معناداری مشاهده شد. علاوه بر آن، مشخص شد که بین کمال‌گرایی و طرحواره‌های ناسازگار با تعارض‌های زناشویی زوجین رابطه‌ی معناداری وجود دارد.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

مقایسه‌ی طرحواره‌های ناسازگار اولیه در افراد دارای نشانه‌های غیربالینی اضطراب، افسردگی و افراد سالم

صفحه 83-94

https://doi.org/10.22055/jacp.2017.18446.1022

خدیجه پورمحمود حاجیلاری، منصور بیرامی، تورج هاشمی نصرت آباد، سمیه سعیدی دهاقانی

چکیده پژوهش حاضر با هدف مقایسه‌ی طرحواره‌های ناسازگار اولیه در افراد با نشانه‌های غیربالینی اضطراب، افسردگی و افراد سالم انجام گرفت. پژوهش حاضر از نوع مطالعه‌ی علی- مقایسه‌ای بود. جامعه‌ی آماری شامل دانش‌آموزان دختر دوره‌ی متوسطه‌ی شهرستان چایپاره بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند تعداد 600 نفر (200 نفر مضطرب، 200 نفر افسرده و 200 نفر سالم) انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل واریانس چند متغیره در سطح معنی‌داری 05/0 p < استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که افراد افسرده، نسبت به دو گروه دیگر، طرحواره با معیارهای سرسختانه‌ی بارزتری داشتند و از سوی دیگر افراد افسرده و مضطرب، نسبت به افراد سالم، نمرات بیشتری در طرحواره‌ی وابستگی/ بی‌کفایتی به دست آوردند. می‌توان نتیجه گرفت که تمرکز بر شناخت عوامل پیش‌بین طرحواره‌های ناسازگار اولیه در مداخلات درمانی و مشاوره‌ای افراد دارای افسردگی و اضطراب، می‌تواند بخش مهمی از درمان این افراد را تشکیل دهد.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

اثربخشی آموزش برنامه‌ی فرزند‌پروری فورهند و لانگ برکاهش علائم نافرمانی مقابله‌ای کودکان

صفحه 95-106

https://doi.org/10.22055/jacp.2017.18257.1020

حسین پاک نژاد، فیروزه غضنفری، محمدعلی سپهوندی

چکیده این پژوهش با هدف بررسی اثر بخشی آموزش والدین کودکان دارای اختلال نافرمانی مقابله‌ای با برنامه‌ی فرزند‌پروری فورهند و لانگ برکاهش علائم نافرمانی مقابله‌ای کودکان آنان انجام شده است. طرح پژوهش آزمایشی، از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه والدین کودکان دارای اختلال نافرمانی مقابله‌ای دختر شهر فرمهین بود که در سنین بین 6 تا 11 سال قرار داشتند که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی چند‌مرحله‌ای انتخاب و سپس به‌‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه 15 نفر) گمارده شدند. پرسشنامه‌ علایم مرضی کودکان- فرم والد (CSI-4) ابزار پژوهش بود. افراد حاضر در گروه آزمایش، برای شش جلسه تحت آموزش فرزندپروری با برنامه‌ی لانگ و فورهند قرار گرفتند، درحالی‌که افراد گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکردند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل کواریانس تک‌متغیری استفاده گردید. نتایج نشان داد که آموزش والدین به شیوه‌ی فرزند‌پروری فورهند و لانگ کاهش علائم نافرمانی مقابله‌ای کودکان را به دنبال دارد.