دوره و شماره: دوره 7، شماره 2، تابستان 1400 
مقاله پژوهشی

پیش‌بینی وسواس بر‌اساس نشخوارگری فکری و انعطاف‌پذیری شناختی در زنان خانه‌دار شهر همدان

صفحه 1-10

https://doi.org/10.22055/jacp.2022.40875.1236

لیلا صفری

چکیده هدف این پژوهش پیش‌بینی وسواس بر‌اساس نشخوارگری فکری و انعطاف‌پذیری شناختی در زنان خانه‌دار شهر همدان بود. روش این پژوهش توصیفی-‌همبستگی بود. جامعه آماری کلیه‌ی زنان خانه‌دار مراجعه‌کننده به خانه‌های سلامت شهر همدان در 6 ماهه اول سال 1396 بود که نمونه‌ای به تعداد نهایی 280 نفر از آنان به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای نسبی انتخاب شد. بدین‌صورت که به‌نسبت تعداد زنان خانه‌دار مراجعه‌کننده به خانه‌های سلامت هر ناحیه شهر، تعدادی به‌عنوان نمونه انتخاب شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه وسواس مادسلی، پرسش‌نامه پاسخ‌های نشخواری و پرسش‌نامه پذیرش و عمل-‌نسخه دوم استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که بین نشخوارگری فکری با وسواس زنان خانه‌دار رابطه مثبت و معنی‌دار ولی بین انعطاف‌پذیری شناختی با وسواس زنان خانه‌دار رابطه منفی معنی‌داری وجود دارد. دیگر یافته پژوهش این بود، نشخوارگری فکری و انعطاف‌پذیری شناختی می‌وانند تغییرات وسواس را در زنان خانه‌دار تبیین کنند.

مقاله پژوهشی

بررسی رابطه جهت‌گیری ارتباطی خانواده و سلامت روان: نقش واسطه‌گری سبک‌های هویت

صفحه 11-22

https://doi.org/10.22055/jacp.2022.41385.1244

محسن علی زاده، معراج درخشان، محسن علیزاده

چکیده این پژوهش بررسی پیشایندهای اجتماعی و فردی سلامت روان در قالب یک مدل علی بود. پژوهش از نوع همبستگی و تحلیل مسیر بود. شرکت‌کنندگان پژوهش 295 نفر از دانشجویان دختر و پسر دانشگاه شیراز بودند که از راه نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده پژوهش، پرسش‌نامه جهت‌گیری ارتباطی خانواده فیتزپاتریک و ریچی (1994)، مقیاس سبک‌های هویت برزونسکی (1997) و مقیاس سلامت روان گلدبرگ (1972) بودند. برای بررسی روایی مقیاس‌ها از روش تحلیل عامل و برای سنجش پایایی از آلفای کرونباخ استفاده گردید که نتایج حاکی از روایی و پایایی قابل قبول مقیاس‌ها بود. به منظور بررسی مدل پژوهش از تحلیل مسیر با استفاده از نرم‌افزار ایموس استفاده شد. نشان داد جهت‌گیری گفت‌وشنود به‌صورت مستقیم با سبک هویت اطلاعاتی، هویت هنجاری، تعهد هویت و سلامت روان ارتباط مثبت و معناداری دارد و از طریق هویت اطلاعاتی، هویت هنجاری و تعهد هویت نیز ارتباط غیرمستقیم با سلامت روان دارد. همچنین جهت‌گیری همنوایی به‌صورت مستقیم با سبک هویت اجتنابی، تعهد هویت و سلامت روان ارتباط معناداری دارد و از طریق هویت هنجاری و تعهد هویت نیز ارتباط غیرمستقیم با سلامت روان دارد. به‌طور کلی می‌توان نتیجه گرفت که جهت‌گیری‌های ارتباطی خانواده و سبک‌های هویت دو مورد از عوامل اصلی برای بررسی سلامت روان می‌باشند

مقاله پژوهشی

نقش میانجی‌گری بد‌‌تنظیمی هیجانی در رابطه بین بدرفتاری در اوان کودکی و افسردگی اساسی در بزرگسالی زنان مراجعه‌کننده ‌به مراکز درمانی و مشاوره شهر تبریز

صفحه 23-40

https://doi.org/10.22055/jacp.2022.41918.1247

میکائیل حسین زاده، میکائیل حسین‌زاده، مهدی دهستانی، مهدی صحراگرد

چکیده هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی‌گری بد تنظیمی هیجانی در رابطه بین بدرفتاری در اوان کودکی و افسردگی اساسی در بزرگسالی زنان مراجعه‌کننده ‌به مراکز درمانی و مشاوره شهر تبریز بود. روش این پژوهش از نوع توصیفی و مبتنی بر مدل میانجی‌گری بود و جامعه آماری آن زنان دارای افسردگی اساسی شهر تبریز که به مراکز درمانی و مشاوره مراجعه و تشخیص این اختلال را دریافت کرده بودند بود و از میان این جامعه آماری، نمونه‌ای به روش نمونه‌گیری غیرتصادفی در دسترس انتخاب و برای تشخیص‌گذاری دقیق از تست افسردگی بک (BDI-II) استفاده و پس از تأیید ابتلا به اختلال مذکور، پرسش‌نامه ترومای دوران کودکی (CTQ) و مقیاس دشواری‌های تنظیم هیجانی (DERS)‌، بر روی نمونه انتخابی اجرا و داده‌های حاصله پس از جمع‌آوری با استفاده از ‌نرم‌افزار SPSS.26  و AMOS.26 فرضیه‌های اول تا چهارم ‌با استفاده از تحلیل مسیر مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج به‌دست‌آمده از تحلیل مسیر نشان داد که ضریب مسیر کل بین تروما و افسردگی، بین بد‌تنظیمی هیجان و افسردگی همچنین بین تروما و بد‌تنظیمی هیجان (01/0> p، 333/0β=) مثبت و در سطح 01/0 معنادار است. استفاده از فرمول بارون و کنی نیز نشان داد که ضریب مسیر غیرمستقیم بین تروما و افسردگی از طریق بد‌تنظیمی هیجان مثبت و در سطح 01/0 معنادار است (01/0> P،199/0β=). چنین نتیجه‌گیری شد که بد‌تنظیمی هیجان اثر تروما بر افسردگی را به‌صورت مثبت و معنادار میانجی‌گری می‌کند. بااین‌حال چون تروما به‌طور معنی‌دار و مستقیم با افسردگی ارتباط دارد این میانجی‌گری از نوع جزئی است.

مقاله پژوهشی

مقایسه اثر‌بخشی درمان شناختی رفتاری کلاسیک ((CBT و کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی (MBSR) بر رفتارهای خود‌مراقبتی بیماران سرطانی

صفحه 41-50

https://doi.org/10.22055/jacp.2022.42205.1253

سارا آزادی، هدی قمر

چکیده مطالعات متفاوتی اثربخشی درمان شناختی رفتاری و کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی را در بهبود سلامت روان مراجعان و مشکلات گوناگون آنها تائید نموده‌اند، اما در ارتباط با مقایسه دو درمان شناختی رفتاری و ذهن‌آگاهی بر رفتار خودمراقبتی بیماران سرطانی صورت نگرفته است. پژوهش بررسی اثربخشی روش درمانی شناختی-رفتاری و روش کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر رفتارهای خود‌مراقبتی زنان مبتلا‌به سرطان انجام شد. برای این منظور در قالب یک طرح نیمه‌آزمایشی با بهره‌گیری از طرح پیش‌آزمون‌-‌پس‌آزمون با گروه کنترل بود، جامعه آماری کلیه زنان دارای بیماری سرطان که به مرکز درمانی بیمارستان گلستان اهواز در سال 1401 مراجعه کردند تشکیل دادند، با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی ساده و در دسترس 45 نفر بیمار مبتلا‌به سرطان به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل (هر گروه 15 نفر) گمارش شدند. پرسش‌نامه رفتارهای خودکنترلی طیب‌زاده و همکاران (1399) استفاده شد. گروه آزمایشی اول درمان شناختی رفتاری و گروه آزمایشی دوم درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی را در 10جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت کردند. آزمودنی‌های گروه کنترل تا پایان فرآیند پزوهش مداخله‌ای دریافت ننمودند. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل کوواریانس تک‌متغیره و آزمون تعقیبی بونفرونی استفاده گردید. نشان داد که درمان شناختی-رفتاری و درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی در افزایش رفتار خودکنترلی در گروه‌های آزمایشی موثر واقع شده‌اند سطح معنی‌داری کمتر از (01/0> p). همچنین بین درمان شناختی رفتار و درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی تفاوت معنی‌داری وجود نداشت و هر دو مداخله اثربخشی یکسانی داشتند (05/0<‌p). درمانی شناختی رفتاری و درمان ذهن‌آگاهی تاثیر معنی‌داری در‌ افزایش رفتارهای خودکنترلی در زنان مبتلا‌به بیماری سرطان گروه‌های آزمایشی در پس‌آزمون دارد لذا می‌توان از آن‌ها به‌عنوان روش‌های درمانی در کنار دیگر روش‌های پزشکی دارو‌درمانی به‌منظور درمان سرطان استفاده کرد.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

بررسی پیش‌بینی خود ‌بیمار‌پنداری اینترنتی و اضطراب کووید 19 بر ‌اساس اعتیاد اینترنتی در همه‌گیری کووید 19

صفحه 51-58

https://doi.org/10.22055/jacp.2023.41940.1260

علی زارعی، مریم زرنقاش

چکیده هدف از پژوهش حاضر پیش‌بینی خود بیمارپنداری اینترنتی و اضطراب کووید 19 بر‌اساس اعتیاد اینترنتی در پاندومی کووید 19 در خانوارهای (پدر، مادر و فرزندان) شهر مرودشت بود. این پژوهش با‌توجه به هدف از نوع پژوهش بنیادی و با طرح پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری خانوارهای شهرستان مرودشت به تعداد 100 نفر بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش مقیاس اضطراب کرونا ویروس علی‌پور و همکاران (1398)، مقیاس شدت خود بیمارپنداری اینترنتی مهدی رضا سرافراز و همکاران (1399)، سنجش اعتیاد اینترنتی یانگ‌ (1998) بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS تحلیل شد. بعد از جمع‌آوری و استخراج داده‌ها، نمرات شرکت‌کنندگان با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان می‌دهد بین خود بیمارپنداری اینترنتی و اعتیاد به اینترنت رابطه مثبت و معنادار وجود دارد و بین اضطراب کووید 19 و اعتیاد به اینترنت رابطه معنی‌داری یافت نشد. همچنین نتایج رگرسیون نشان داد که اعتیاد به اینترنت پیش‌بینی‌کننده معنی‌دار خود بیمارپنداری اینترنتی بود. درنتیجه افرادی که دچار اختلال اعتیاد به اینترنت هستند و ساعت‌های زیادی را در اینترنت می‌گذرانند بیش از دیگر افراد به‌‌دنبال حل مشکلات خود اعم از مشکلات پزشکی از طریق اطلاعات موجود در بستر اینترنت هستند که همین امر باعث افزایش خطر ابتلای آن‌ها به خود بیمارپنداری اینترنتی و همبستگی مثبت و معنی‌دار بین اعتیاد به اینترنت و خود بیمارپنداری اینترنتی هست.