دوره و شماره: دوره 7، شماره 4، زمستان 1400 
مقاله پژوهشی

بررسی اثر بخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر میزان افسردگی و دردهای مزمن در زنان مورد همسر آزاری

صفحه 1-10

https://doi.org/10.22055/jacp.2022.39861.1219

سید مجتبی عقیلی، نرگس خاتون اربابی

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر میزان افسردگی و دردهای مزمن در زنان مورد همسر‌آزاری شهرستان گرگان بود. این پژوهش نیمه‌آزمایشی و بر‌اساس طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه‌ی زنان مورد همسرآزاری دارای پرونده در اداره بهزیستی و مراجعه‌کننده به مرکز خانه امن گرگان بود که از این میان به روش نمونه‌گیری در دسترس، 30 نفر انتخاب و با روش تصادفی ساده به دو گروه 15 نفره تقسیم شدند. ابزار پژوهش عبارت بودند از پرسش‌نامه‌های افسردگی بک و دردهای مزمن؛ گروه آزمایش به مدت 8 جلسه 60 دقیقه‌ای، برنامه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی به‌صورت هفتگی را دریافت نموده و گروه گواه تا پایان پژوهش هیچ مداخله‌ای دریافت نکردند. داده‌های پژوهش حاضر با آزمون تحلیل کواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر میزان افسردگی و دردهای مزمن زنان مورد همسر‌آزاری اثربخش می باشد (001/0>P). براساس نتایج به‌دست آمده شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی می‌تواند باعث کاهش میزان افسردگی و دردهای مزمن زنان مورد همسر‌آزاری شود.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

بررسی نقش پیش بینی کنندگی تجارب استرس زای ناشی از COVID-19 بر پریشانی خواب (اختلال خواب) و مهارت‌های شناختی در افراد مبتلا به کووید-19

صفحه 11-20

https://doi.org/10.22055/jacp.2023.42487.1262

سیده سمانه موسوی کوتاهی، مریم زرنقاش

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش پیش بینی کنندگی تجارب استرس زای ناشی از COVID-19 بر پریشانی خواب (اختلالات خواب) و مهارت‌های شناختی در افراد مبتلا به کووید-19 بود. پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه خانوارهای شهرستان شیرازدر سال 1400 تشکیل دادند. از بین جامعه آماری 130 نفر به صورت در دسترس انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. برای جمع آوری داده‌ها از پرسشنامه آنلاین مقیاس اضطراب بیماری کرونا علی پور، قدمی، عبداله زاده، پرسشنامه خواب پترزبورگ – PSQI و پرسشنامه مهارت‌های (توانایی‌های) شناختی نجاتی استفاده شد. بعد از جمع آوری و استخراج داده‌ها، نمرات شرکت کنندگان با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل ازضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین مهارت‌های شناختی و اضطراب کرونا رابطه منفی و معنا دار و جود دارد و بین مهارت‌های شناختی و پریشانی خواب رابطه منفی و معنا دار و جود دارد و بین و اضطراب کرونا و پریشانی خواب رابطه مثبت و معنا دار و جود دارد. همچنین نتایج رگرسیون نشان داد که تجارب استرس زای ناشی از کووید 19 پیشبینی کننده معنی دار مهارتهای شناختی و پریشانی خواب است.

مقاله پژوهشی روانشناسی

بررسی مدل علی ذهن آگاهی، درگیری شناختی و فرسودگی تحصیلی

صفحه 21-30

https://doi.org/10.22055/jacp.2023.43558.1291

محسن علی زاده، معراج درخشان

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی پیشایندهای دور و نزدیک شناختی هیجانی فرسودگی تحصیلی در قالب یک مدل علی بود. روش پژوهش از نوع همبستگی و معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش را تمامی دانش‌آموزان مدارس شاهد و ایثارگر شهر شیراز در سال تحصیلی 99-1398 تشکیل ‌دادند که از این میان تعداد 278 نفر (124 دختر و 154 پسر) به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس ذهن‌آگاهی براون و ریان (2003)، درگیری شناختی سالملا-آرو و آپادایا (2012) و فرسودگی تحصیلی سالملا-آرو و همکاران (2009) استفاده شد. برای بررسی روایی مقیاس‌ها از تحلیل عامل تأییدی و برای پایایی نیز از ضریب آلفای کرونباخ استفاده گردید که نتایج حاکی از مطلوب بودن روایی و پایایی بود. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نیز از آمار توصیفی و ضریب همبستگی پیرسون و آزمون معادلات ساختاری استفاده شد. یافته‌ها نشان داد، ذهن‌آگاهی تأثیر معنادار بر درگیری شناختی دارد. درگیری شناختی نیز دارای تأثیر معنادار بر فرسودگی تحصیلی بود. درگیری شناختی همچنین توانست نقش واسطه‌گری در بین ذهن‌آگاهی و فرسودگی تحصیلی داشته باشد. نتیجه‌گیری: به‌طور کلی می‌توان نتیجه گرفت که ذهن‌آگاهی و درگیری شناختی دو مورد از عوامل اصلی برای بررسی پیشایندهای فرسودگی تحصیلی هستند.

مقاله پژوهشی

بررسی رابطه انفاق با اضطراب، افسردگی و تاب آوری

صفحه 31-43

https://doi.org/10.22055/jacp.2023.42200.1252

رضا پیامی گلهین، سید علی مرعشی

چکیده هدف این پژوهش بررسی رابطه انفاق با اضطراب، افسردگی و تاب آوری در افراد بین ۱۶ تا ۶۰ سال ساکن ایران در سال ۱۴۰۰ بود. از این جامعه آماری، ۲۵۴ نفر به روش نمونه‌گیری اتفاقی در دسترس، معین شدند. پس از حذف پرسشنامه‌های ناقص، ۲۴۹ پرسشنامه برای تحلیل آماری باقی ماند.
جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از فرم ۲۸ سؤالی پرسشنامه سلامت عمومی GHQ، فرم ۲۵ سؤالی مقیاس تاب آوری کانر-دیویدسون و سه سؤال در مورد میزان درصدی از درآمد ماهیانه که فرد انفاق می‌کند، تعداد دفعات انفاق در یک ماه اخیر و میزان استمرار انفاق در یک سال اخیر بود. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون خطی چندگانه تجزیه و تحلیل شدند. نتایج تحلیل همبستگی ساده نشان دهنده روابط معنی‌دار میان تعداد دفعات انفاق در یک ماه اخیر با افسردگی و تاب آوری و نیز میزان استمرار انفاق با اضطراب، افسردگی و تاب آوری بود. همچنین تحلیل رگرسیون به روش هم‌زمان نشان داد که افسردگی را می‌توان بر اساس میزان پیوستگی انفاق در یک سال گذشته پیش‌بینی کرد.

مقاله پژوهشی

تاثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش وسواس و اضطراب فراگیر در بین مبتلایان زن بهبود یافته از بیماری کرونا ویروس در تبریز

صفحه 44-57

https://doi.org/10.22055/jacp.2022.39376.1208

مهرداد ساسانی، فاطمه کریمی، پرویز کریمی ثانی، مسعود رضازاده

چکیده هدف از تحقیق حاضر اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش وسواس و اضطراب فراگیر در بین مبتلایان زن بهبودیافته از بیماری کرونا ویروس در تبریز می‌باشد. نمونه این پژوهش مشتمل بر ٢۴ نفر از زنان بهبودیافته از بیماری کرونا ویروس که به علت وسواس و اضطراب فراگیر به مراکز مشاوره تبریز مراجعه کرده اند، می‌باشد که به‌صورت نمونه‌گیری هدفمند از میان جامعه آماری انتخاب شدند و سپس افراد به‌طور تصادفی ١٢ نفر در گروه آزمایشی و ١٢ نفر در گروه کنترل قرار گرفتند.‌ نوع پژوهش از لحاظ هدف جز تحقیقات کاربردی و از لحاظ اجرا جز تحقیقات نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل است.  برای جمع‌آوری اطلاعات از پرسش‌نامه‌های وسواس فکری-عملی مادزلی و پرسش‌نامه اضطراب بک استفاده گردید.‌ از هر دو گروه پیش‌آزمون گرفته شده و گروه آزمایش پروتکل درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد را در 14 جلسه دریافت کردند.‌ نتایج استنباطی پژوهش که با استفاده از روش کوواریانس انجام یافت، نشان از تایید فرضیه‌های تحقیق داشته و مشخص گردید پروتکل درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد باعث کاهش وسواس و اضطراب فراگیر در بین مبتلایان زن بهبودیافته از بیماری کرونا ویروس در تبریز می‌شود.‌ همچنین نتایج نشان داد، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، تمام مؤلفه‌های وسواس (وارسی، شست‌‌و‌شو، کندی-تکرار، شک-وظیفه‌شناسی) زنان بهبودیافته از بیماری کرونا ویروس در تبریز را در نمونه مورد مطالعه کاهش داده است.