دوره و شماره: دوره 1، شماره 3، پاییز 1394، صفحه 1-106 
مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

اثربخشی آموزش مهارت ارتباطی به شیوه گروهی بر سلامت روان و ابراز وجود نوجوانان دختر تحت سرپرستی کمیته امداد امام خمینی (ره) شهرستان ماهشهر

صفحه 1-18

https://doi.org/10.22055/jacp.2015.12407

راضیه مهدی‌نژاد، داود حیاتی

چکیده هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش مهارت ارتباطی به شیوه گروهی برسلامت روان و ابراز وجود نوجوانان دختر تحت سرپرستی کمیته امداد امام خمینی (ره) شهرستان ماهشهر بود. جامعه آماری این پژوهش را کلیه نوجوانان دختر تحت سرپرستی کمیته امداد تشکیل می‌دادند. نمونه این پژوهش مشتمل بر 30 نوجوان دختر از جامعه مذکور (تعداد 30 نفر که در ابراز وجود و سلامت روان یک انحراف استاندارد پایین‌تر از میانگین گرفتند) می‌باشد که برای انتخاب آن‌ها از روش نمونه‌گیری تصادفی استفاده شد؛ 15 نفر به گروه آزمایش و15 نفر به گروه گواه گمارده شدند. گروه آزمایش در 8 جلسه به‌صورت گروهی تحت آموزش مهارت ارتباطی قرار گرفتند. اما گروه گواه مداخله‌ای دریافت نکردند. در این پژوهش به منظور اندازه‌گیری متغییرهای مورد نظر از پرسشنامه سلامت روان GHQ-28 و پرسشنامه ابراز وجود برای جوانان ASA، استفاده و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش‌های آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار و غیره) و آمار استنباطی (کوواریانس چندمتغیری و موارد دیگر) با استفاده از نرم‌افزار کامپیوتری SPSS بهره‌گیری شد (سطح معنی داری برابر با 05/0 درنظر گرفته شد). نتایج تحلیل فرضیه‌ها نشان داد که آموزش مهارت ارتباطی به شیوه گروهی باعث افزایش سلامت روان و ابراز وجود نوجوانان خانواده‌های تک سرپرست کمیته امداد
امام خمینی (ره) شد. استفاده از برنامه‌های مهارت آموزشی می‌تواند این توانایی را در نوجوانان دختر افزایش دهد که در محیط‌های اجتماعی بازخورد مثبتی دریافت کنند و از رو‌به‌رو شدن آن‌ها با بازخوردهای منفی جلوگیری می‌کند و برقراری روابط بین فردی را برای آن‌ها تسهیل می‌نماید.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

مقایسه کارکردهای اجرایی بین مردان وابسته و غیروابسته به مواد

صفحه 19-32

https://doi.org/10.22055/jacp.2015.12408

زهره نادری، فرامرز سهرابی، عزت‌اله کردمیرزا نیکوزاد

چکیده اعتیاد با تباهی نورونی و تغییرات ظاهری مغز مرتبط است و بر روی کارکردهای شناختی اثر می‌گذارد.هدف از مطاالعه حاضرمقایسه کارکردهای اجرایی در افراد وابسته به مواد و افراد غیروابسته بود.50 مرد وابسته به مواد به صورت در دسترس انتخاب شدند و با 50 مرد غیر‌وابسته از نظر سن، هوش و تحصیلات همگن و در مجموعه‌ای از آزمون‌های عصب-روان‌شناختی مورد مقایسه قرار گرفتند. در تحلیل داده‌ها از تحلیل واریانس چند متغیری استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که افراد وابسته به مواد در مؤلفه‌های حافظه‌کاری، توجه، بازداری از پاسخ به‌طور معناداری نسبت به افراد غیروابسته ضعیف‌تر عمل کردند، درحالی‌که در توانایی برنامه‌ریزی تفاوت معناداری مشاهده نشد. بر طبق نتایج، می‌توان گفت که نقص در کارکردهای اجرایی به عنوان یکی از اثرات ناشی از وابستگی به مواد، باید در برنامه‌های درمانی مورد توجه قرار گیرد.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

پیش‌بینی رشد پس از سانحه بر اساس دینداری، معنی زندگی و حمایت اجتماعی در زنان مبتلا به سرطان سینه

صفحه 33-48

https://doi.org/10.22055/jacp.2015.12405

سید ولی اله موسوی، محمد وطن خواه

چکیده رشد پس از سانحه به تغییرات مثبت که بعد از وقوع یک حادثه رخ می‌دهد گفته می‌شود. سرطان به عنوان یک حادثه آسیب‌زا بر ابعاد مختلفی تأثیر می‌گذارد. بدین جهت هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی رابطه رشد پس از سانحه بیماران سرطان سینه با عوامل حمایت اجتماعی، دینداری و معنی زندگی می‌باشد. روش پژوهش حاضر از نوع همبستگی بوده است. جامعه آماری این پژوهش شامل بیماران سرطان سینه شهر اصفهان بوده است که به صورت نمونه‌گیری دردسترس تعداد 100 نفر انتخاب شده و به پرسشنامه‌ها پاسخ دادند. ابزار پژوهش حاضر شامل پرسشنامه رشد پس از سانحه تدسچی و کالهون، پرسشنامه معنای زندگی، پرسشنامه جهت‌گیری مذهبی و پرسشنامه چند بعدی حمایت اجتماعی ادراک شده بود. به‌منظور تحلیل یافته‌ها از نرم‌افزار SPSS نسخه 18 استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که متغیرهای مورد بررسی حمایت اجتماعی، معنای زندگی و دینداری با رشد پس از سانحه را رابطه معنی‌دار
 دارند. هم‌چنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد متغیرهای ذکر شده قادرند 21 درصد از واریانس نمرات رشد پس از سانحه را تبیین کنند و متغیر حمایت اجتماعی پیش‌بین قوی‌تری برای رشد پس از سانحه بود. با توجه به مدل به‌دست‌آمده تقویت ابعاد حمایت اجتماعی، دینداری و معنویت می‌تواند نقش بسزایی در رشد پس از سانحه و توانمند‌سازی زنان دچار سرطان سینه داشته باشد.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) در افزایش کیفیت و سازگاری زناشویی زوج‌های شهرستان دزفول

صفحه 49-66

https://doi.org/10.22055/jacp.2015.12409

نرگس حیدریان‌فر، عباس امان‌الهی، رضا خجسته‌مهر، مهدی ایمانی

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر افزایش کیفیت زناشویی و سازگاری زناشویی زوج‌ها در زوج‌های مراجعه‌کننده‌ی به کلینیک روان‌شناختی اداره آموزش و پرورش شهرستان دزفول بود.در این پژوهش از طرح تجربی تک موردی از نوع خط پایه‌ی چندگانه‌ی ناهم‌زمان استفاده شد. جامعه‌ی پژوهش شامل کلیه‌ی زوج‌های مراجعه‌کننده به کلینیک روان‌شناختی اداره آموزش و پرورش شهرستان دزفول در سال 1392 بود. نمونه‌ی پژوهش با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند، و شامل 3 زوج (6 نفر) از افراد مراجعه کننده به این کلینیک بودند که با توجه به نمره‌ی پرسشنامه‌ی سازگاری زناشویی جزء زوج‌های پریشان قرار می‌گرفتند. پروتکل درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در سه مرحله‌ی خط پایه، مداخله‌ی 12 جلسه‌ای و پیگیری 1 ماهه اجرا گردید. و آزمودنی‌ها قبل از درمان، میانه‌ی درمان، پایان درمان و 1 ماه پس از پایان درمان به پرسش‌نامه‌ی کیفیت زناشویی،پرسش‌نامه‌ی سازگاری زوجی،پرسشنامه‌ی پذیرش و اقدام، پرسشنامه‌ی آگاهی تمرکز حواس پاسخ دادند. نتایج حاصل از داده‌ها به روش ترسیم دیداری، شاخص تغییر پایا و فرمول درصد بهبودی نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در افزایش کیفیت و سازگاری زناشویی زوج‌ها تأثیر مطلوب داشته است و زوجین در پیگیری یک ماهه در حفظ اثرات درمانی موفق بودند. براساس داده‌ها می‌توان نتیجه گرفت که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در افزایش کیفیت و سازگاری زناشویی مؤثر بوده است و کیفیت و سازگاری زناشویی زوج‌ها را ارتقا می‌دهد.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

پیش‌بینی رضایت‌مندی زناشویی بر مبنای حوزه‌های طرحواره‌های ناسازگار اولیه دانشجویان متأهل دانشگاه‌های شهر مشهد

صفحه 67-88

https://doi.org/10.22055/jacp.2015.12410

محمد امینایی، محمود آزادی، عبدالامیر گاطع‌زاده، صابره بهشتی مشهدی

چکیده طرحواره‌های ناسازگار اولیه به‌عنوان چارچوبی برای پردازش اطلاعات عمل می‌کند و واکنش‌های عاطفی افراد به موقعیت‌های زندگی و الگوی روابط بین فردی آن‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. روابط زناشوئی نیز از تحت تاثیر طرحواره‌های ناسازگار اولیه قرار می‌گیرند. هدف از تحقیق حاضر بررسی رابطه بین حوزه‌های طرحواره‌های ناسازگار اولیه با رضایت‌مندی زناشویی می‌باشد.به‌منظور دستیابی به هدف پژوهش، تعداد 179 نفر دانشجوی متأهل از دانشگاه‌های مشهد، واحدهای دانشگاه آزاد مشهد (دانشکده علوم پایه، علوم انسانی) و از میان موسسات غیرانتفاعی (مؤسسه حکمت رضوی) و از میان دانشکده‌های دانشگاه فردوسی (دانشکده‌های علوم تربیتی، علوم پایه، الهیات، مهندسی و ادبیات) به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه طرحواره ناسازگار یانگ (1988) و رضایت‌مندی زناشویی انریچ (1989) استفاده شد. نتایج تجزیه و تحلیل داده‌های تحقیق نشان داد که حوزه‌های طرحواره‌های ناسازگار اولیه به‌طور معناداری با کاهش رضایت‌مندی زناشویی (رضایت زناشویی، ارتباطات، حل مساله به غیر از تحریف آرمانی) همراه است. هم‌چنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که حوزه‌های طرد و بریدگی بهترین پیش‌بین‌کننده رضایت‌مندی زناشویی (0/001=r2= 0/17،P) هستند. لذا بر این اساس رضایت‌مندی زناشویی را می‌توان بر اساس طرحواره‌های ناسازگار پیش‌بینی کرد و بر همین اساس پیشنهاد می‌شود اهمیت طرحواره‌ها در رضایت زناشوئی مورد ملاحظه درمانگران قرار گیرد.

مقاله پژوهشی روانشناسی بالینی

اثربخشی درمان عقلانی– هیجانی رفتاری بر نمایه‌ی توده‌ی بدن، باورهای غذایی غیرمنطقی و پذیرش خود در نوجوانان دختر دارای اضافه وزن

صفحه 81-98

https://doi.org/10.22055/jacp.2015.12406

فریبا کلانتری، ایران داودی، سودابه بساک نژاد، مهناز مهرابی‌زاده هنرمند، مجید کاراندیش

چکیده چاقی علاوه بر بیماری‌های جسمی موجب بروز مشکلات روانی نیز می‌شود. توجه به درمان‌های روان‌شناختی مدیریت وزن در کنار روش‌های رژیم درمانی، علاوه بر کاهش مشکلات روان‌شناختی همایند با چاقی باعث تسهیل کاهش وزن نیز می‌گردند. هدف پژوهش حاضر، تعیین تأثیر درمان عقلانی- هیجانی رفتاری بر نمایه‌ی توده‌ی بدن، باورهای غذایی غیرمنطقی و پذیرش خود در نوجوانان دختر دارای اضافه وزن بود. از جامعه آماری که شامل نوجوانان دختر 18-14 ساله دارای اضافه وزن بودند، 36 نفر انتخاب و پس از ارزیابی‌های اولیه و تشخیص داشتن اضافه وزن به صورت تصادفی در سه گروه آزمایش، پلاسیبو و فهرست انتظار گمارده شدند. گروه آزمایش در 12جلسه 90 دقیقه‌ای، مداخله روان‌شناختی دریافت کردند. گروه پلاسیبو  نیز در 12 جلسه گروهی برای بررسی فرم‌های پایش شرکت کردند. اما گروه لیست انتظار هیچ گونه مداخله‌ای دریافت نکردند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار‌های Amos و SPSS 20 تحلیل شد. نتایج مانکوا (76/4=F و 001/0 ≥α) و مقایسه‌های زوجی بونفرونی در مرحله پس آزمون نشان داد که نمایه‌ی توده‌ی بدن گروه آزمایش در مقایسه با فهرست انتظار کاهش یافت، اما در مقایسه با گروه پلاسیبو تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. ولی در مرحله‌ی پیگیری نمایه‌ی توده‌ی بدن گروه آزمایش در مقایسه با لیست انتظار و پلاسیبو تفاوت معنی‌دار داشت. هم‌چنین نتایج نشان داد که در مرحله پس آزمون و پیگیری میانگین نمره باورهای غذایی غیرمنطقی کاهش و پذیرش خود افزایش معنی‌داری یافت.