دستاوردهای روانشناسی بالینی

چکیده هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی گشتالت درمانی گروهی بر ابراز وجود و خودپنداره بود. این پژوهش از نوع تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری کلیه دانشجویان پسر دانشگاه علوم پزشکی شهرستان بم بودند که در سال تحصیلی 1394 در این دانشگاه مشغول به تحصیل بودند و به دلیل مشکلات روان‌شناختی به مراکز مشاوره شهرستان بم مراجعه نمودند. نمونه پژوهش را 30 نفر از دانشجویان تشکیل می‌دادند که به‌صورت تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش پرسشنامه‌های ابراز وجود گمبریل و ریجی و خود پندارة راجرز بود. ابتدا بر روی هر دو گروه پیش آزمون اجرا گردید. سپس گروه آزمایش در 10جلسه یک ساعته آموزش دیدند ولی گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکردند. پس از اتمام برنامه آموزشی پس آزمون بر روی هر دو گروه انجام شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل کواریانس استفاده گردید. نتایج نشان داد که گشتالت درمانی بر ابراز وجود و خودپنداره دانشجویان پسر تأثیر معنادار دارد.

چکیده این پژوهش با هدف مقایسه نیم‌رخ روانی بر مبنای MMPI در زنان عادی و مورد آزار واقع‌شده انجام شد. پژوهش از نوع علی- مقایسه‌ای است و جامعه آماری آن را کلیه زنان مراجعه کننده به پزشکی قانونی خراسان جنوبی که به‌عنوان آزاردیده تشخیص داده شدند (68 نفر)، تشکیل داد. از بین جامعه زنان عادی مراجعه‌کننده به پزشکی قانونی نیز به همان تعداد نمونه (68 نفر) که هر دو گروه بر اساس شاخص‌های دامنه سنی، جنس، سطح تحصیلات و سطح اقتصادی و اجتماعی همتا شده بودند، انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه شخصیتی چند وجهی مینه سوتا استفاده شد. برای بررسی فرضیه‌های پژوهش تحلیل واریانس چند متغیری به کار رفت. یافته‌های این پژوهش نشان داد که بین زنان عادی و آزاردیده در نیم رخ‌های روانی تفاوت وجود دارد. میانگین و انحراف معیارهای متغیرهای وابسته نشان‌دهنده این بود که میانگین نمره‌های زنان آزاردیده در تمامی نیمرخ‌های روانی بیشتر از زنان عادی است. بر اساس یافته‌های پژوهش پیشنهاد می‌شود از نیمرخ روانی برای شناسایی زود هنگام زنان آسیب‌ دیده استفاده شود.

چکیده هدف پژوهش حاضر  مقایسه‌ی عملکرد بیماران اسکیزوفرن، افسرده با افراد عادی در نمرات همخوان و ناهمخوان آزمون استروپ بود. سه گروه از آزمودنی‌ها شامل 12 بیمار اسکیزوفرن، 12 بیمار افسرده‌ی اساسی و 12 فرد عادی با شیوه‌ی نمونه‌گیری هدفمند و به کمک ملاک‌های DSM-IV-TR انتخاب شدند و آزمون کامپیوتری استروپ بر روی کلیه‌ی افراد شرکت‌کننده اجرا شد. خروجی نرم‌افزار شامل زمان واکنش در نمره‌ی همخوان و نمره‌ی ناهمخوان، ثبت شد. تحلیل واریانس یک‌راهه برای مقایسه سه گروه نشان داد که، بیماران اسکیزوفرن و افسرده‌ی اساسی به‌گونه‌ی معناداری نسبت به افراد عادی میانگین نمرات بالاتری در زمان واکنش در نمرات ناهمخوان دارند اما در نمرات همخوان آزمون استروپ تفاوت معناداری میان آن‌ها به‌دست نیامد. یافته‌های این پژوهش نشانگر نقص در توجه انتخابی بیماران اسکیزوفرن و افسرده‌ی اساسی نسبت به افراد عادی است. این یافته می تواند واجد ارزش تشخیصی مهمی در سبب‌شناسی و وجوه مشترک بیماری‌های فوق باشد.

چکیده رفتارهای مشکل‌زا یکی از مسائل مهم و چالش‌انگیز در دوران نوجوانی است که توجه پژوهشگران و متخصصان سلامت روان را به خود جلب کرده است. رفتارهای مشکل‌زا تحت تأثیر عوامل‌زیستی، روانی و اجتماعی قرار دارد. از آنجایی که کارکرد خانواده، ویژگی‌های شخصیتی و هویت فردی از عوامل پیش‌بینی‌کننده مهم این رفتارها در دوران نوجوانی هستند لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان کارکرد خانواده و سیستم فعال‌سازی رفتاری با رفتار مشکل‌زا در نوجوانان و همچنین بررسی نقش میانجی‌گری هویت در رابطه این دو متغیر پیش‌بین با رفتار مشکل‌زا انجام شد. تعداد 190 دانش‌آموز دبیرستانی ساکن تهران به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند و پرسشنامه‌های ابعاد کارکرد خانواده اولسون، سیستم‌های مغزی رفتاری،‌ پرسشنامه عوامل روانی- اجتماعی خطرساز و محافظ رفتار مشکل‌ساز جسور و مراحل روانی- اجتماعی اریکسون را تکمیل کردند. داده‌ها با روش رگرسیون تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها نشان داد که هر سه متغیر کارکرد خانواده، هویت و سیستم‌های فعال‌سازی رفتاری با رفتار مشکل‌زا همبستگی معنادار دارند و همچنین می‌توانند آن را پیش‌بینی کنند. همچنین هویت قادر به میانجی‌گری رابطه کارکرد خانواده و رفتار مشکل‌زا است اما رابطه بین سیستم فعال‌سازی رفتاری و رفتار مشکل‌زا را میانجی‌گیری نمی‌کند. نتایج نشان داد کههرچهکارکرد خانواده سالم‌تر، سیستم فعال‌سازی رفتاری دارای فعالیت کمتر و هویت منسجم‌تر باشد،‌ احتمال درگیری نوجوان در رفتارهای مشکل‌زا کم‌تر است.

چکیده هدف از پژوهش حاضر، اثربخشی شناخت درمانی گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی بر افسردگی و کیفیت خواب دانشجویان دانشگاه اصفهان بوده است. این پژوهش از نوع نیمه تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل اجرا گردیده است. از میان مجموعه‌ای از دانشجویان در دسترس دانشگاه اصفهان که آزمون افسردگی بک به آن‌ها داده شد، دو گروه 15 نفری از دانشجویان پسری که نمره برش افسردگی بالای 15 داشتند، به‌عنوان گروه نمونه انتخاب شدند و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی به مدت 8 جلسه‌ی 90 دقیقه‌ای برای گروه آزمایش اجرا گردید. گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس، در سطح معنی‌داری 05/0 مورد تجزیه ‌و تحلیل آماری قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل کوواریانس نشان داد که شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش افسردگی و بهبود کیفیت خواب مؤثر بوده است (05/0p<). به‌طورکلی می‌توان نتیجه گرفت که شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی میزان افسردگی را کاهش و کیفیت خواب شرکت‌کنندگان را بهبود می‌بخشد.

چکیده مطالعه حاضر به مقایسه مؤلفه‌های فراشناخت در دانش آموزان با و بدون اختلال یادگیری پایه اول دوره راهنمایی شهرستان یزد پرداخته است. نمونه پژوهش 140 دانش‌آموز (70 نفر دانش‌آموز دختر و پسر با اختلال یادگیری و 70  دختر و پسر بدون اختلال یادگیری) بود که به روش سرشماری انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه  فراشناخت ییلدیز و همکاران ، استفاده شد. داده‌ها با استفاده از  tوابسته مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که متغیر فراشناخت، در گروه فاقد اختلال یادگیری بیشتر از گروه دارای اختلال یادگیری می‌باشد. در هر دو مؤلفه‌ی دانش و مهارت فراشناختی، دانش‌آموزان فاقد اختلال یادگیری به طور معناداری در سطح بالاتری از دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری قرار داشته و مؤلفه دانش، در بین دو گروه از تفاوت بیشتری برخوردار است. بر اساس یافته‌های حاضر می‌توان چنین نتیجه گرفت که در فرآیند درمان اختلال یادگیری، آموزش‌های مربوط به دانش فراشناختی در مقایسه با دیگر مهارت‌های فراشناختی می‌بایست مورد توجه بیشتری قرار گیرد.