دوره و شماره: دوره 6، شماره 1، بهار 1399 
مقاله پژوهشی

مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی و ذهن‌آگاهی بر افزایش سرمایه روان‌شناختی مردان معتاد

صفحه 1-10

https://doi.org/10.22055/jacp.2021.36761.1183

سید مجتبی عقیلی، آرزو اصغری، زهرا اکابری، میترا نمازی

چکیده امروزه اختلالات ناشی از سوءمصرف مواد به یک معضل روانی، اجتماعی و خانوادگی تبدیل شده است. هدف پژوهش حاضر بررسی و مقایسه طرحواره درمانی و ذهن‌آگاهی بر سرمایه روان‌شناختی مردان معتاد با اجرای گروهی بوده است. در این پژوهش از طرح نیمه‌تجربی پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل استفاده شد. 30 فرد معتاد با روش نمونه‌گیری داوطلبانه از میان افراد حاضر در کمپ ترک اعتیاد مهر پویان انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه‌های آزمایش در هشت جلسه ذهن‌آگاهی و ده جلسه طرحواره درمانی آموزش دیدند. شرکت‌کنندگان پرسش‌نامه‌ی سرمایه‌های روان‌شناختی لوتانز را در دو نوبت پیش‌آزمون و پس‌آزمون تکمیل نمودند. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از تحلیل کوواریانس چند‌متغیره و آزمون تعقیبی بنفرونی استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که طرحواره درمانی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی، سرمایه‌های روان‌شناختی را افزایش داده است (001/0>p). بنابراین تلفیق این تکنیک‌ها با سایر روش‌های درمانی به‌منظور پیشبرد اهداف درمان توصیه می‌شود.

مقاله پژوهشی

تحلیل نیمرخ نهفته الگوهای اختلالات روانی در جمعیت غیربالینی

صفحه 11-22

https://doi.org/10.22055/jacp.2021.36815.1185

هاشم جبرائیلی، زینب جعفری، شیدا فیضی

چکیده با‌توجه به اهمیت غربالگری و شناسایی افراد در معرض اختلال‌های روانی با استفاده از شیوه‌های جدید، پژوهش حاضر با هدف تحلیل نیمرخ نهفته الگوهای توزیع اختلال روانی افراد بر‌اساس فرم کوتاه پرسش‌نامه شخصیت چند‌وجهی مینه‌سوتا انجام شد. در یک پژوهش مقطعی از بین جمعیت بزرگ‌سال غیر‌بالینی شهر کرمانشاه 380 نفر به شیوه‌ی نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با استفاده از فرم کوتاه پرسش‌نامه شخصیت چند‌وجهی مینه‌سوتا مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده‌ها بر مبنای تحلیل نیم­رخ نهفته، آزمون‌های هم­بستگی پیرسون، خی دو، یو مان ویتنی، کروسکال والیس و تحلیل واریانس یک‌راهه و با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و Mplus مورد تحلیل قرار گرفت. تحلیل نیمرخ نهفته نشان داد که مدلی با سه نیمرخ بهترین برازش را با داده‌ها دارد. از این سه نیمرخ استخراج‌شده، نیمرخ اول به کسانی تعلق داشت که از سلامت روان مطلوب برخوردار بودند. نیمرخ دوم به کسانی تعلق داشت که از لحاظ سلامت روان در وضعیت متوسط قرار داشتند و نیمرخ سوم به کسانی تعلق داشت که از اختلال‌های روانی رنج می‌بردند. تعلق به نیمرخ اول در مقایسه با نیمرخ دوم با سن بالاتر (05/0>P، 14/3=F) و نسبت به گروه سوم با تحصیلات بیشتر (05/0>P، 06/9=K.W.) همراه بود. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که با استفاده از روش تحلیل نیمرخ نهفته به‌راحتی می‌توان الگوهای اختلال‌های روانی را در هر جامعه شناسایی کرد و این روش می‌تواند در فراهم کردن مداخله مناسب برای هر گروه از افراد مؤثر باشد.

مقاله پژوهشی

بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر وسوسه و راهبردهای تنظیم هیجان در بیماران تحت درمان نگهدارنده با متادون

صفحه 23-32

https://doi.org/10.22055/jacp.2022.36919.1186

روژین میرانی، علیرضا مرادی، ربابه نوری، عبدالله برهانی

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی روان‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر وسوسه و تنظیم هیجان در بیماران تحت درمان نگه‌دارنده با متادون می‌باشد. این پژوهش در قالب طرح نیمه‌تجربی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل می‌باشد. نمونه مورد‌نظر شامل ۲۴ مرد از مراجعه‌کنندگان به کلینیک ترک اعتیاد شهر کرج بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش قرار گرفتند. برای جمع‌آوری اطلاعات از پرسش‌نامه سنجش وسوسه مصرف مواد پس از ترک صالحی فدردی و همکاران (۱۳۸۹) ‌و پرسش‌نامه تنظیم هیجان گراتز و روئمر (۲۰۰۸) استفاده شد. برای تحلیل یافته‌ها از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری استفاده شد. نتایج نشان دادند که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد موجب کاهش معنی‌دار (p<0.05) وسوسه و همچنین بهبود تنظیم هیجان شده است. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد تلویحات کاربردی مطلوبی در زمینه درمان و پیشگیری از عود سوء‌مصرف مواد دارد.

مقاله پژوهشی

تاثیر آموزش مهارت حل مسئله بر کاهش اجتناب شناختی و اضطراب در دانش آموزان دختر دوره متوسطه شهر همدان

صفحه 33-41

https://doi.org/10.22055/jacp.2021.37334.1195

مرضیه عروتی عزیز

چکیده اضطراب معمول‌ترین پاسخ به محرک تنش‌زاست که منبع اصلی آن مشخص نیست و به‌عنوان یک تجربه آزار‌دهنده درونی در پاسخ به تهدیدهای بیرونی و درونی تعریف شده است و اجتناب یک مکانیسم علت شناختی در ادامه روند جریان اضطراب است. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش مهارت حل مسأله بر کاهش اجتناب شناختی‌ و اضطراب در دانش‌آموزان دختر دوره‌ی متوسطه شهر همدان در یک طرح نیمه‌آزمایشی با گروه کنترل و همراه با پیش‌آزمون و پس‌آزمون صورت گرفت. بیست و چهار دانش‌آموز دختر دوره‌ی متوسطه به‌صورت داوطلبانه انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه دوازده نفری قرار گرفتند. شرکت‌کنندگان گروه آزمایش ‌هفته‌ای یک‌بار تحت شش جلسه‌ی آموزش مهارت حل مسأله نَود دقیقه‌ای قرار گرفتند ولی گروه کنترل هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکردند. ابزراهای ارزیابی که در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفتند آزمون اضطراب بک و باورهای غیر‌منطقی جونز بودند. یافته‌های به‌دست آمده با استفاده از روش آماری تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج ‌پژوهش نشان داد آموزش مهارت حل مسأله می‌تواند بر کاهش اجتناب شناختی و اضطراب افراد مؤثر باشد.