دوره و شماره: دوره 3، شماره 4، زمستان 1396، صفحه 1-120 
مقاله پژوهشی

آموزش مهارت‌های فراشناختی بر کاهش تفکّر ارجاعی و بهیود خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان با شادکامی پایین

صفحه 321-340

https://doi.org/10.22055/jacp.2020.31990.1131

سارا کریمی، مرضیه ح حبیبی

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی آموزش مهارت‌های فراشناختی بر کاهش تفکّر ارجاعی و افزایش خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان با شادکامی پایین انجام شد. روش این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه‌ی این پژوهش شامل کلیه‌ی دانش‌آموزان دختر پایه‌ی سوم دوره‌ی متوسطه‌ی دوم شهر قزوین در در نیمسال دوم تحصیلی 98-1397 تشکیل دادند. 30 دانش‌آموز به روش نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس نمره‌ی پایین در مقیاس شادکامی انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گروه کنترل (15 نفر) گمارده شدند. شرکت‌کننده‌های گروه آزمایش برنامه‌ی آموزشی مهارت‌های فراشناختی را در نُه جلسه‌ی شصت دقیقه‌ای (هر هفته دو جلسه) به‌صورت گروهی دریافت کردند و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. شرکت‌کننده‌ها به پرسش‌نامه‌ی تفکّر ارجاعی اهرینگ و همکاران و مقیاس خودکارآمدی تحصیلی جینکز و مورگان پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از روش آماری تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که با کنترل اثر پیش‌آزمون، بین میانگین نمرات پس‌آزمون گروه‌های آزمایش و کنترل در متغیرهای تفکّر ارجاعی و خودکارآمدی تحصیلی تفاوت معنی‌داری وجود دارد. در مجموع، نتایج نشان داد که آموزش مهارت‌های فراشناختی بر کاهش تفکّر ارجاعی و افزایش خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان با سطح شادکامی پایین تأثیر مثبت دارد.

مقاله پژوهشی

بررسی مدل سلامت روان، خودشناسی انسجامی و صفات شخصیت با نقش میانجی گری خودشفقتی در دانش جویان دختر

صفحه 341-360

https://doi.org/10.22055/jacp.2021.35479.1167

مریم اسماعیلی، احمدی زینب

چکیده این پژوهش با هدف بررسی مدل سلامت روان بر اساس خودشناسی انسجامی و صفات شخصیت با میانجی‌گری خودشفقتی در دانش‌جویان دانشگاه اصفهان در یک طرح پژوهش هم‌بستگی انجام شد. جامعه­ی این پژوهش شامل دانش‌جویان دختر ساکن در خوابگاه دانشگاه اصفهان بود که 300 نفر از این دانش‌جویان به‌صورت داوطلبانه انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در این مطالعه، پرسش‌نامه‌های خودشناسی انسجامی قربانی، خود‌شفقت نف، سلامت عمومی گلدبرگ و صفات شخصیتی کاستا و مک‌کری بودند. ارزیابی الگوی پیشنهادی با استفاده از روش الگویابی معادلات ساختاری و بوت‌استراپ مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که اثرات مستقیم خودشناسی انسجامی، صفات شخصیت و خودشفقتی بر سلامت روان معنی‌دار هستند. همچنین نتایج مسیرهای میانجی نشان داد که نقش واسطه‌ای خودشفقتی در رابطه خودشناسی انسجامی و صفات شخصیت بر سلامت روان معنی­دارند. نتایج این بررسی نشان داد که تقویت خودشناسی و همچنین آموزش خودشفقتی، می‌تواند نقش مؤثری در سلامت روان و توانمند‌سازی دانش‌جویان داشته باشد.

مقاله پژوهشی

بررسی مقایسه سبک‌های مقابله‌ای، افکار ناکارآمد و مهارت‌های زندگی در دانش‌جویان با اختلال هویت جنسی و عادی

صفحه 361-376

https://doi.org/10.22055/jacp.2020.32975.1145

مهرداد ساسانی، گلاره ملکی، غلامحسین جوانمرد، هادی اسمخانی اکبری نژاد

چکیده   این پژوهش با هدف مقایسه سبک‌های مقابله‌ای، افکار ناکارآمد و مهارت‌های زندگی در دانش‌جویان با اختلال هویت جنسی و عادی در یک طرح علّی- مقایسه‌ای انجام گرفت. 78 دانش‌جو با اختلال هویت جنسی و 80 دانش‌جوی عادی به روش نمونه‌گیری داوطلبانه- هدفمند از ادارات بهزیستی و کلینک‌های روان‌شناختی و پزشکی قانونی شهرهای تهران، تبریز و کرمانشاه انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان به پرسش‌نامه‌های اختلال هویت جنسیتی (GIDQ)، راهبردهای مقابله‌ای لازاروس و فولکمن (WOCQ)، مقیاس نگرش‌های ناکارآمد (DAS) بک و همکاران و پرسش‌نامه مهارت‌های زندگی ساعتچی و همکاران پاسخ دادند. داده‌های گردآوری شده توسط نرم‌افزار آماری SPSS-24 و با روش تحلیل واریانس چندمتغیری تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که میانگین سبک مقابله‌ای هیجان‌مدار در دانش‌جویان با اختلال هویت جنسی (68/35) به‌طور معنی‌داری بالاتر از دانش‌جویان عادی (26/32) (002/0 > p)؛ و میانگین مهارت حل مسأله در دانش‌جویان با اختلال هویت جنسی (74/23) به‌طور معنی‌داری کم‌تر از دانش‌جویان عادی (16/25) بود و در دگرمتغیرها دو گروه با یکدیگر تفاوت ندارند. طبق یافته‌ها می­توان از این نتاج برای آموزش افراد دارای
اختلال هویت جنسی استفاده کرد.

مقاله پژوهشی

مقایسه اثربخشی ذهن آگاهی و روان درمانی مثبت گرا بر سرمایه‌های روانشناختی دانشجویان دانشگاه آزاد گرگان

صفحه 377-392

https://doi.org/10.22055/jacp.2021.34085.1154

سید مجتبی عقیلی، صباح محسنی

چکیده

در سال‌های اخیر با ظهور رویکرد جدیدی به نام «روان‌شناسی مثبت» تأکید بر شایسته سازی و تعریف مفاهیمی است که به تأمین سلامتی و شادکامی افراد و بهره‌مندی آن‌ها از یک زندگی سالم کمک می‌کند. هدف پژوهش حاضر بررسی و مقایسه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و روان درمانی مثبت‌گرا  بر سرمایه‌های روان شناختی دانش‌جویان دختر با اجرای گروهی بوده است. در این پژوهش از طرح نیمه تجربی پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل استفاده شد. 30 دانش‌جو با روش نمونه‌گیری داوطلبانه از میان این دانش‌جویان انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل  قرار گرفتند. گروه آزمایش در هشت جلسه‌ی دو ساعته، هفته‌ای یک جلسه به صورت گروهی با روش درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و روان درمانی مثبت‌گرا آموزش دیدند. شرکت کنندگان پرسش‌نامه­ی سرمایه‌های روان‌شناختی لوتانز را دو نوبت پیش‌آزمون و پس تکمیل نمودند. یافته‌ها نشان داد که شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی، و روان درمانی مثبت‌گرا، سرمایه‌های روان‌شناختی افزایش داده است. با توجه به مؤثر بودن این دو روش درمانی استفاده از آن‌ها توصیه می‌شود.

مقاله پژوهشی

اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر کاهش استرس بر اساس ذهن آگاهی بر سبک‌های مقابله‌ای و تاب آوری زنان آسیب دیده از خشونت خانگی

صفحه 393-410

https://doi.org/10.22055/jacp.2020.31915.1130

سارا کریمی، امیرحسین بهادیوند چگینی، صابر کرمی، فاطمه عظیمی راویز، زینب قطور

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان ذهن‌آگاهی مبتنی بر کاهش استرس بر سبک‌های ‌مقابله‌ای و تاب‌آوری زنان آسیب‌دیده از خشونت خانگی انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه‌ی این پژوهش شامل کلیه زنان آسیب‌دیده از خشونت خانگی در شهر قزوین بود که 30 زن آسیب‌دیده از خشونت خانگی به روش نمونه‌گیری داوطلبانه و از طریق تشخیص پزشک قانونی در مراکز تحت نظارت بهزیستی انتخاب شدند و و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. شرکت‌کنندگان گروه آزمایش در هشت جلسه‌ی نود دقیقه‌ای (هفته‌ای یک جلسه) برنامه درمانی کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی را دریافت کردند و گروه کنترل به مدت دو ماه در لیست انتظار بودند. به ‌منظور جمع‌آوری اطّلاعات از پرسش‌نامه‌های سبک‌های مقابله‌ای لازاروس و فولکمن و تاب‌آوری روان‌شناختی کانر در دو مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون استفاده شد. داده‌ها با استفاده از روش آماری تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. نتایج نشان داد با کنترل اثر پیش‌آزمون بین میانگین نمرات پس آزمون گروه‌های آزمایش و گروه کنترل در متغیرهای سبک‌های مقابله‌ای و تاب‌آوری تفاوت معناداری وجود دارد. با توجه به یافته‌ها می‌توان بیان کرد که درمان کاهش استرس بر اساس ذهن‌آگاهی بر افزایش تاب‌آوری و راهبرد مقابله‌ای مسأله‌مدار و کاهش راهبرد مقابله‌ای هیجان‌مدار زنان آسیب‌دیده از خشونت خانگی مؤثر است.

مقاله پژوهشی

اثربخشی درمان شفقت محور بر افزایش بهزیستی روان‌شناختی در بیماران مبتلا به اسکلروز چندگانه

صفحه 411-429

https://doi.org/10.22055/jacp.2020.34046.1153

حسن آقائی خواجه لنگی، حمیدطاهر نشاط دوست، محمدرضا نجفی، مجتبی رضایی

چکیده اسکلروز چندگانه (ام.اس) یک بیماری مزمن و پیشرونده اعصاب مرکزی می‌باشد که با تخریب غلاف میلین مشخص می‌شود. بدین منظور توجه به علایم روان‌شناختی و مداخله به‌موقع می‌تواند در باز توانی و بهبود کیفّیت زندگی این بیماران مؤثر باشد. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی شفقت محور بر افزایش بهزیستی روان‌شناختی بیماران مبتلابه اسکلروز چندگانه در شهر اصفهان انجام شد. پژوهش حاضر نیمه تجربی و از نوع پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه آزمایش و کنترل بود. 24 مراجعه‌کننده به یکی از کلینیک‌های مغز و اعصاب به روش نمونه‌گیری هدفمند داوطلبانه انتخاب و به‌طور تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 12 نفر) گمارده شدند. شرکت‌کنندگان گروه آزمایش در هشت جلسه‌ی نود دقیقه‌ای به‌صورت گروهی تحت آموزشی درمان شفقت محور قرار گرفتند و شرکت‌کنندگان گروه کنترل هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکردند و در پایان هر دو گروه مجدداً ارزیابی شدند. شرکت‌کنندگان در پرسش‌نامه‌ی بهزیستی روان‌شناختی (ریف و سینگر) مورد سنجش قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از روش آماری تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که اثر مرحله درمان شفقت‌محور باعث افزایش و بهبود بهزیستی روان‌‌شناختی شرکت‌کنندگان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است. در کل، درمان شفقت‌محور می‌تواند موجب افزایش بهزیستی روان‌شناختی در این بیماران شود و این مداخله درمانی بر روی جمعیت ایرانی توجیه‌پذیر است.