بررسی اثربخشی ذهن آگاهی مبتنی بر درمان شناختی (MBCT) بر تحمل پریشانی و شکفتگی در بیماران مرد تحت درمان متادون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 مربی گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر‌بخشی ذهن آگاهی مبتنی بر درمان شناختی بر تحمل پریشانیوشکفتگی در بیماران مرد تحت درمان متادون شهرستان صحنه انجام شد. پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی یا پیش‌آزمون و پس‌آزمون و گروه کنترل بود. سی داوطلب مراجعه‌کننده به کلینک ترک اعتیاد رها شهر صحنه به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (پانزده نفر) و گروه کنترل (پانزده نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش در هشت جلسه‌ی نود دقیقه‌ای در درمان ذهن آگاهی مبتنی بر درمان شناختی شرکت کردند. شرکت‌کننده‌ها پرسش‌نامه‌های تحمل پریشانی سیمونز و گاهر و شکفتگی دینر و بیسواز–دینر را در دو مرحله‌ی قبل از مداخله و بعد از مداخله تکمیل نمودند. داده‌ها با استفاده از روش آماری تحلیل کوواریانس و نرم‌افزار SPSS-21 تحلیل شدند. نتایج نشان داد که ذهن آگاهی مبتنی بر درمان شناختی باعث افزایش تحمل پریشانی و شکفتگی (001/0 p <) در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل در مرحله پس‌آزمون شده است. به نظر می‌رسد ذهن آگاهی مبتنی بر درمان شناختی می‌تواند در افزایش تحمل پریشانی و شکفتگی بیماران مرد تحت درمان نگهدارنده با متادون مؤثر باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effectiveness of mindfulness based cognitive therapy on distress tolerance and flourishing in methadone-treated male patients

نویسندگان [English]

  • Borzoo Amirpour 1
  • Arash Zandipayam 2
1 Assistant Professor, Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran
2 Instructor, Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The current study was conducted to aim investigate effectiveness of mindfulness based cognitive therapy on distress tolerance and flourishing in methadone-treated male patients in Sahneh city. The current research was quasi- experimental with pertest and post-test and control group. 30 patients referring to addiction treatment clinic in the city of Sahneh select voluntarly and were assigned randomly to experimental (n = 15) or control groups
(n = 15). The experimental group participated in 8 sessions of 90 minutes per week in mindfulness based cognitive therapy. Participants completed GaherDistress Tolerance Questionnaire and Biswas-Diener Flourishing Questionnaire in two stages before and after intervention. Data were analyzed using covariance analysis and SPSS-21 software.The results indicated that mindfulness based cognitive therapy increased distress tolerance and flourishing in the experimental group compared with the control group at the post-test stage
(p < 0.001).It seamsmindfulness based cognitive therapy can be effective in improving distress tolerance and flourishing in methadone-treated male patients.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mindfulness based cognitive therapy
  • Flourishing
  • distress tolerance
  • Addiction
منابع
فارسی
اسماعیلیان نسرین؛ طهماسبیان، کارینه؛ دهقانی، محسن و موتابی، فرشته. (1392). اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر نشانه‌های افسردگی و پذیرش کودکان دارای والدین
مطلقه. روان‌شناسی بالینی، 5(3)، 57-47.
بیرانوند، کبری. (1395). اثربخشی آموزش معنادرمانی بر بی‌حوصلگی ، درگیری تحصیلی و شکفتگی در دانش‌آموزان دختر پایه دوم دوره متوسطه دوم شهر خرم‌آباد. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی، دانشگاه لرستان.
پورمودت، خاتون؛ علیزاده، داود؛ زارعی، راضیه و شیخ محسنی، اسماعیل. (1396). مقایسه تحمل پریشانی در معتادان به مواد مخدر و افراد غیرمعتاد.سومین همایش بین‌المللی افق‌های نوین در علوم تربیتی، روان‌شناسی و آسیب‌های اجتماعی، تهران.
تیموری، سعید؛ رمضانی، فرزانه و محجوب، نجمه. (1394). اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش نشخوار فکری و افسردگی زنان در حال ترک با متادون. فصلنامه‌ی اعتیاد پژوهی، 9(34)، 159-145.
شمس، جمال؛ عزیزی، علیرضا و میرزایی، آزاده. (1389). بررسی رابطه تحمل آشفتگی و تنظیم هیجانی با میزان وابستگی دانش‌جویان به سیگار. مجله‌ی تحقیقات نظام سلامت حکیم، 13(1)، 18-11.
علوی، خدیجه. (1388). اثربخشی رفتار سازمانی دیالکتیکی گروهی در کاهش نشانه‌های افسردگی دانش‌جویان مشهد. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد.
صفا، میترا؛ قاسم‌بروجردی، فاطمه؛ کرملو، سمیرا و مسجدی، محمدرضا. (1393). اثربخشی ذهن آگاهی مبتنی بر شناخت درمانی بر تحمل پریشانی و نگرش‌های ناکارآمد در بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن ریوی. فصلنامه‌یپژوهش در سلامت روان‌شناختی، 20، 82-74.
لطفی کاشانی، فرح؛ مجتبایی، مینا و علی مهدی، منصور. (1392). مقایسه اثربخشی درمان‌شناختی رفتاری، متادون درمانی و روش ترکیبی بر بهبود افسردگی معتادان تحت درمان. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 54(14)، 25-18
مرادی سیاه افشاری، محبوبه؛ قاسمی، ندا و قمرانی، امیر. (1394). روایی و پایایی مقیاس شکفتگی و تعیین رابطه شکفتگی با پیشرفت تحصیلی در دانش‌جویان دانشکده پزشکی. مجله‌ی ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 15، 337-330.
میرآویسی، سحر و احمدیان، حمزه. (1394). اثربخشی آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر درمان شناختی  (MBCT)برافزایش شادکامی وامیدواری زنان مطلقه. اّولین کنگره‌ی سراسری موج سوم درمان‌های رفتاری، کاشان.
ولیدی پاک، آذر؛ خالدی، شادیه و معینی‌منش، کیومرث. (1393). بررسی اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر افزایش خوش‌بینی در زنان باردار دیابتی. روان‌شناسی سلامت، 14(2)، 78-62.
 
لاتین
Belin, D., Belin-Rauscent, A., Murrym,J. E., & Everitt, B. J. (2013). Addiction: Failure of control over maladaptive incentive habits. Current Opinion in Neurobiology, 23(4), 564-572.
Blume, A. W. (2005). Treating drug problems. In R. H. Coombs & W. A. Howatt, (Eds.), Treating addictions series. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
Bohlmeijer, E. T., Lamers, S. M., & Fledderus, M. (2015). Flourishing in people with depressive symptomatology increases with acceptance and commitment therapy: Post-hoc analyses of a randomized controlled trial. Behavior Research and Therapy, 65, 101-106.
Brewer, J. A., Sinha, R., Chen, J. A., Michalsen, R. N., Babuscio, T. A., Nich, C., Rounsaville, B. J. (2009). Mindfulness training and stress reactivity in substance abuse. Substance Abuse, 30(4), 306-317.
Brown, R. A., Bloom, E. L., Hecht, J., Moitra, E., Herman, D. S., & Stein, M. D. (2014). A pilot study of a distress tolerance treatment for opiate dependent patients initiating buprenorphine: Rationale, methodology, and outcomes. Behavior Modification, 38(5), 730-759.
Carighead, W. E. (2003). Behavioral & cognitive behavioral psychotherapy. In G. Stricker, T. A. Widiger, & I. B. Weiner (Eds.), Handbook of psychology clinical psychology (vol. 8). NJ: June Wiley & Sons .
Davidson, R. J., Kabat-Zinn, J., Schumacher, J., Rosenkranz, M., Muller, D., Santorelli, S. F., Urbanowski, F., Harrington, A., Bonus, K., & Sheridan, J. F. (2003). Alterations in brain and immune function produced by mindfulness meditation. Psychosomatic Medicine, 65(4), 564-570.
Diener, E., & Biswas-Diener, R. (2008). Happiness: Unlocking the mysteries of psychological wealth. Malden, MA: Blackwell Publishing.
Elkader, A. K., Brands, B., Dunn, E., Selby, P., & Sproule, B.A. (2009). Major depressive disorder and patient satisfaction in relation to methadone pharmacokinetics and Pharmacodynamics in stabilized methadone maintenance patients. Journal Clinical Psychopharmacological, 29, 77-81.
Fedotov, Y (2016). World drug report 2016 by united nation office on drug and crime. New York: United Nations Publication.
Feicht, T., Wittmann, M., Jose, G., Mock, A., Von Hirschhausen, E., & Esch, T. (2013). Evaluation of a seven-week web-based happiness training to improve psychological well-being, reduce stress, and enhance mindfulness and flourishing: A randomized controlled occupational health study. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2013, 1-15.
Hoppes, K. (2006). The application of mindfulness-based cognitive interventions in the treatment of co-occurring addictive and mood disorders. Journal of CNS Spectrums, 11(11), 829-851.
Hsu, S. H., Grow, J., & Marlatt, G. A. (2008). Mindfulness and addiction. Recent Developments in Alcoholism, 18, 229-250.
Kabat-zinn, J. (2002). Mindfulness based interventions in context: Past, present, andFuture. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 144-156.
Keyes, C. L. (2011). Toward a science of mental health. In S. J., Lopez, C. R., Snyder. (Eds.), Oxford handbook of positive psychology (pp. 561-568). London, UK: Oxford University Press.
O’Cleirigh, C., Ironson, G., & Smits, J.A. (2007). Does distress tolerance moderate the impact of major life events on psychosocial variables and behaviors important in the management of HIV?. Behavior Therapy, 38(3), 314-323.
Pottera, C. M., Vujanovic, A. A., Marshall-Berenz, E. C., Bernstein, A., & Bonn-Miller, M. O. (2011). Posttraumatic stress and marijuana use coping motives: The mediating role of distress tolerance. Journal of Anxiety Disorders, 25(3), 437-443.
Rosenberg, H. (2009). Clinical and laboratory assessment of the subjective experience of drug craving. Clinical Psychology Review, 29(6), 519-534.
Saberi Zafarghandi, M.B., Jadidi, M., & Khalili, N. (2015). Iran’s activities on prevention, treatment and harm reduction of drug abuse. International Journal of High Risk Behaviors and Addiction, 4(4), 22-863-22868.
Segal, Z. V., Williams, J. M., & Teasdale J. D. (2002). Mindfulness based cognitive therapyfor depression. A new approach to preventing relapse. New York: Guilford Press.
Simons, J. S., & Gaher, R. M. (2005). The Distress Tolerance Scale: Development and validation of a self-report measure. Motivation and Emotion, 29(2), 83-102.
Taylor, B. L., Strauss, C., Cavanagh, K., & Jones, F. (2014). The effectiveness of self-help mindfulness-based cognitive therapy in a student sample: A randomized controlled trial. Behavior Research and Therapy, 63, 63-69.
Witkiewitz, K., & Bowen, S. (2010).Depression, craving, and substance use following a randomized trial of mindfulness-based relapse prevention. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 78(3), 362-374.
Witkiewitz, K., Bowen, S., Douglas, H., & Hsu, S. H. (2013). Mindfulness-based relapse prevention for substance craving. Addictive Behavior, 38(2), 1563-1571.